Een paar dagen geleden kregen we de tip dat de räkmacka van het Värmskogs Café de beste van Värmland (en misschien wel van heel Zweden) moest zijn. Toen wij in Värmskog waren om te wandelen en rond te kijken, wilden we de beroemde räkmacka van Värmskog natuurlijk proberen. We stopten bij het cafeetje waarvan de parkeerplaats aardig gevuld was en wandelden naar binnen. In de vitrine stond al een tiental opgemaakte borden met räkmackor (meervoud van räkmacka) klaar. Het was nog vrij rustig, maar blijkbaar verwachtten ze veel meer klanten en was er een voorraad klaargemaakt. We bestelden twee räkmackor, iets te drinken en zochten een mooi plekje op aan het meer.

Värmskogs Café

Toen we zaten bekeken we eens goed wat we nu gekregen hadden. Op het bord lagen heel veel garnalen (räkor), een gekookt ei, komkommer, sla, tomaat, een takje dille, citroen en mayonaise. De boterham (macka of smörgås) zou er ook nog ergens moeten zijn maar die was bedolven onder al het andere. Eerlijk is eerlijk, de räkmacka was lekker, de lokatie prachtig, beter dan dit kan een lunch niet worden. Blijkbaar waren we net op tijd geweest, want een tijdje later was de parkeerplaats gevuld en stond de rij met klanten voor een räkmacka tot buiten.

De räkmacka

Een räkmacka of räksmörgås is een klassiek Zweeds gerecht. Vroeger was de räksmörgås een populaire maaltijd tijdens bootreizen tussen Fredrikshaven in Denemarken en Göteborg. De eenvoudige samenstelling van brood, garnalen en mayonaise maakten het gerecht tot een klassieker. In 2010 nam de luchthaven van Arlanda het initatief om 14 oktober uit te roepen tot de dag van de räksmörgås.

Een goede räkmacka wordt zeer gewaardeerd in Zweden. Het Zweedse spreekwoord glida på en räkmacka letterlijk vertaald glijden op een räkmacka betekent zoveel als het gemakkelijk hebben of alles op een presenteerblaadje krijgen. Bijvoorbeeld Han glider på en räkmacka genom livet wat betekent Hij glijdt op een räkmacka door het leven.

Het woord räksmörgås wordt soms gebruikt bij het testen van nieuwe computersystemen omdat het alle drie de specifieke letters uit het Zweedse alfabet gebruikt: å, ë en ö. (de twee puntjes zijn geen trema het Zweedse alfabet kent gewoon 29 letters)

En zo zit achter een van oorsprong eenvoudige boterham met garnalen en ei toch weer een verhaal.

Het is nog volop zomer maar, gisteren werd toch het ijshockeyseizoen geopend met de “ispremiär”, de ijspremière. De Löfbergsarena, de thuisbasis van Färjestad BK, ging om vijf uur open. Toen wij even na vijven kwamen aanrijden was het al een drukte van belang. Fans liepen al volledig uitgedost richting de arena en eenmaal binnen stond er een enorme rij in de fanshop. Om zes uur zouden de spelers het ijs opkomen en we zochten daarom op tijd een plekje op de al goed gevulde tribune.

Om zes uur kwamen de spelers het ijs op en het publiek ging los. Na een paar rondjes over de ijs stelden ze zich in rijen op en de commentator begon ze één voor één voor te stellen. Färjestad heeft een aantal nieuwe spelers aangetrokken, niet alleen uit Zweden maar ook uit Rusland, Canada en Amerika. Na het voorstellen was het tijd voor een oefenwedstrijd tussen de oudere en de jongere spelers. Leuk om te zien hoe behendig de spelers zijn, maar het ging er een stuk rustiger aan toe dan tijdens een echte wedstrijd.

De Löfbergsarena, de thuisbasis van Färjestad BK

De arena begint zich te vullen.

Eindelijk, de spelers komen het ijs op.

Het voorstellen van de spelers.

Face-off

Een goalie is erg goed ingepakt.

Actie, bij een trainingswedstrijd zijn ze toch wat voorzichtiger.

Mocht je in Zweden zijn en het leuk vinden om ijshockey van dichtbij te beleven?
Op zaterdag 10 augustus is er een open huis in de Löfbergsarena, de deuren gaan om 13.00 uur open. Je kunt dan de spelers ontmoeten, de kleedruimtes bezoeken, natuurlijk de mascotte Ture Varg ontmoeten en kijken naar de trainingswedstrijd tegen EV Zug uit Zwitserland.
(voor de wedstrijd is wel een kaartje nodig, te koop via de website)

De kalender voor Färjestad in augustus ziet er als volgt uit:

  • 8 augustus, oefenwedstrijd tegen EV Zug, uitwedstrijd, een beetje ver vanuit Zweden om naar Zwitserland af te reizen.
  • 10 augustus, oefenwedstrijd tegen EV Zug, Löfbergs Arena en tevens open dag
  • 23 augustus, oefenwedstrijd tegen Leksand, Löfbergs Arena
  • 24 augustus, oefenwedstrijd tegen Frölunda, Scandinavium in Göteborg
  • 29 augustus, wedstrijd tegen Banská Bystrica uit Slowakije, Löfbergs Arena, Wedstrijd uit Champions Hockey League (CHL is een Europese ijshockeycompetitie)
  • 31 augustus, wedstrijd tegen HC Ambri Piotta uit Zwitserland, Valascia in Ambrì, Zwitserland, Wedstrijd uit de CHL

De afgelopen dagen hebben we rondgezworven door Värmland. We hebben geen uitgebreide verhalen te vertellen maar de foto’s zeggen genoeg.

De Picassosculptuur in Kristinehamn.

Zweden zonder een eland te zien kan eigenlijk niet.

De von Echstedtska gården in de buurt van Säffle.

Interieur in de von Echstedtska gården.

Het kleinste veerpontje van Zweden in de buurt van Säffle.

Borgvik in Grums kommun.

Borgvik.

Mårbacka in Sunne. Het huis van Selma Lagerlöf.

Rottneros in Sunne met zijn tuinen en sculpturen.

Het vredesmonument bij Morokulien.

Ook de koeien hadden het warm.

De Spreckaklöfta in Eda kommun.

Pilgrimstapeten in Sysslebäck.

Schoner werd de auto er niet op.

Gelukkig gaat de zon heel laat onder.

Gisteren zijn we naar het Vikingating in Nysäter gegaan. In Nysäter, dat vroeger Gladhem heette, ligt tegenwoordig het vikingcenter met een tentoonstelling over de vikingen. Lang, lang geleden verzamelden de vikingen zich hier één keer peer jaar voor een Vikingating, tegenwoordig is het een jaarlijks evenement in het laatste weekend van juli waar de oude vikingtijden herleven.

Tijdens het Vikingating werd hier op de grafheuvel van koning Sorg recht gesproken. Iedereen kon tijdens het Vikingating onrechtvaardigheden en misdaden naar voren brengen ten overstaande van de hele vikinggemeenschap. De rechter bepaalde uiteindelijk de straf.

De runesteen die een eindje verderop staat vertelt het verhaal van de dode koning Sorg en de wens van het volk aan de godin Hel om hem bij zich te houden zodat hij niet als een spook tussen de levenden rond zou dwalen. De godin Hel heerst over Niflhel, wat volgens de Noordse mythologie het diepste punt van het dodenrijk Niflheim (Nevelrijk) is. Niflheim is koud, donker en grimmig en is het dodenrijk voor diegenen die gestorven zijn van ouderdom, ziekte of vanwege een andere oorzaak. Hier dienen de doden als slaven de godin Hel. Vikingen die op een moedige manier in de strijd sneuvelden gingen naar het Walhalla. De vikingen geloofden dat ze hier elke dag ten strijde konden trekken tegen reuzen, sterven en weer op staan en iedere avond feest hadden.

Toen we aan kwamen rijden hoefden we tot onze verbazing alleen 40 kronen voor een parkeerkaartje te betalen en konden onze auto parkeren op het grote grasveld. Verder geen entree of wat dan ook. In het vikingcenter is binnen een kleine tentoonstelling over de vikingen, maar het was veel leuker om buiten rond te kijken waar de oude tijden tot leven kwamen. Op het terrein liepen “echte” vikingen ronden, stonden tentjes waar sierraden, leer en huiden verkocht werden, werden bogen en pijlen gemaakt en nog veel meer. Diegenen die het leuk vonden konden meedoen aan krachtmetingen om te kijken of ze sterk genoeg waren om een echte viking te worden of mee roeien in het vikingschip Glad.

Het evenement is vandaag, 28 juli, nog van 11.00 tot 16.00.

Krachtmetingen

Vikinggevecht, het ging er nog aardig hard aan toe.

Aandachtig luisteren naar verhalen van een stoere viking.

Vikinghoofdman

Varen met het vikingschip Glad (de zwemvesten zijn niet authentiek)

Mocht je je afvragen waar de hoorns op de vikinghelmen zijn gebleven?
Afgezien van de vikinghelmen in (teken)films hebben er nooit hoorns op die helmen gezeten. Waarschijnlijk droegen de meeste vikingen niet eens een helm van metaal omdat de meesten die meevoeren op de drakenschepen arme boeren waren en zo’n helm niet konden betalen. Overigens zou een uitstekend ding zoals een hoorn ook bijzonder onhandig zijn, de schepen waren smal en je zou zomaar verstrikt kunnen raken in de hoorns van je buurviking. Ook vonden gevechten vaak schouder aan schouder plaats en je tegenstander ging echt niet wachten tot de vikingen hun helmen ontknoopt hadden. Daarnaast houdt een hoorn geen klappen tegen maar zorgt ervoor dat je alleen maar gemakkelijker geraakt kunt worden. Het beeld van vikingen met gehoornde helmen komt voor het eerst voor in de klassieke oudheid. De grieken en Romeinen waren onder de indruk van hun vechtlust. De Griekse historicus Plutarchus schreef dat Kelten en Germanen ten strijde trokken met helmen die versierd waren met hoorns, vleugels of geweien. Archeologische vondsten tonen aan dit juist is maar die vondsten komen uit de 7de eeuw. De Germaanse stammen die toen leefden droegen bij ceremonies versierde hoofddeksels. De vikingen kwam echter meer dan een eeuw later pas naar Europa.

 

 

 

Gisteren was het mooi zomerweer en besloten we naar Kristinehamn te gaan om over een aantal eilandjes in het meer Vänern te wandelen. Onze rugzak was gevuld met zwemkleding, handdoeken, drinken en een lunch. Nadat we de auto geparkeerd hadden zijn we naar de steiger waar het bootje naar Vålön vertrok gewandeld. Toen we aan kwamen wandelen zagen we het bootje in de verte al liggen. Even flink doorstappen dan redden we het misschien net. Helaas, het bootje vertrok zonder ons.

Het bootje naar Vålön dat we net gemist hadden.

Volgens de tijdtabel op de steiger zou het bootje er over twintig minuten weer zijn. We zochten een bankje op de steiger en keken naar alles wat voorbij kwam varen. We waren niet de enigen voor de overtocht, langzaamaan kwamen er meer mensen die naar Vålön wilden. Aan de spullen die ze bij zich hadden was te zien dat het badgasten waren die een mooie dag op het eiland wilden doorbrengen.

Niet veel later kwam het bootje weer terug en werden we begroet door een vrolijke schipper. De man had tijd voor een praatje en een grapje, zorgde voor de kaartjes en vertrok op tijd volgens het schema. 10 minuten later legden we aan op Vålön en konden we van boord. Onze medepassagiers wandelden richting het zandstrand een eindje verderop en installeerden zich daar. Een klein groepje wandelde door en ging op weg naar het volgende zandstrand.

Uitgestapt op Vålön

Wij keken even op de kaart voor de route die wij over de eilandjes wilden nemen en gingen ook op pad. Onderweg passeerden we de eerste twee zandstrandjes, hoe verder we wandelden hoe stiller het werd. We liepen een vaak een eindje van het water in de schaduw van de bomen. Onderweg passeerden zagen we enkele plaatsen met steigers waar plezierbootjes aangemeerd waren en op sommige plekken lagen mensen op rotsen te zonnen. Nadat we de brug tussen Vålön en Kalvön gepasseerd hadden zochten we een rustig plekje aan het water. Het was genieten, lunchen met onze voeten frisse water en een schitterend uitzicht.

Een van de zandstrandjes die we passeerden.

Onderweg in de schaduw van de bomen.

De brug naar Kalvön.

Vanaf de brug

Lunch

Een van de steigers met plezierbootjes.

Op weg naar Siberrön

Raststuga op Sibberön met keukentje, en twee stapelbedden.

Onderweg

Na de lunch zijn we doorgewandeld naar het laatste eiland op onze tocht, Sibberön. Hier was echt helemaal niemand. Op het eiland staat een raststuga, waar je mag overnachten (je moet wel zelf je slaapzak en je slaapmatras meenemen). Vanaf hier was er geen pad meer te vinden en ook de markeringen hielden op. Op de terugweg hebben we een strand opgezocht voor een verkoelende duik.

Even zwemmen.

Wachten op het bootje.

Toen het tijd was om te vertrekken zijn we naar de steiger gelopen en zagen dat er al een grote groep mensen stond te wachten. Aangezien het bootje iets meer dan 20 passagiers kon meenemen betekende dat, dat we een extra rondje moesten wachten. Op zich heeft dat wel zijn charme, die kleinschaligheid, gewoon één klein bootje laten pendelen tussen Kristinehamn en Vålön. De schipper vertelde op de terugweg dat hij vandaag iets meer dan 125 passagiers naar Vålön had gebracht.

Een bezoek aan Vålön is zeer de moeite waard, of je nu wilt zwemmen, wandelen of allebei. Op Vålön zijn er geen faciliteiten, afgezien van een hier een daar een toilet (zo’n hutje met een grote ton eronder) en een prullenbak. Er zijn geen kleedhokjes, winkeltjes of wat dan ook. Alles wat je op zo’n dag nodig hebt moet je zelf meenemen. De wandeling vanaf de steiger op Vålön naar de raststuga is ongeveer 3,5 kilometer. Een retourtje voor volwassenen kost 60 kr, kinderen tot 19 jaar(!) zijn gratis.

Hem62 schrijft reisgidsen over Zweden met verhalen, toeristische tips en wandelingen. Onze reisgidsen over Värmland en Dalarna zijn te bestellen in onze webshop.