In de noordelijke landen zijn de meeste meren en rivieren in de winter bevroren. Het ijs werd vroeger (en nu nog steeds) gebruikt voor verschillende activiteiten en sporten. Een van die sporten is ijshockey. Over de exacte oorsprong van ijshockey wordt getwijfeld. Een van de eerste vormen van ijshockey was een soort balspel tussen twee teams op het ijs. Het leek op het IJslandse spel knattleikr dat door de vikingen gespeeld werd. Niemand kent de exacte regels ervan maar er werd een stok gebruikt om een bal in het doel van de tegenstander te slaan. Tijdens de wedstrijd was fysiek contact toegestaan, wat leidde tot worstelingen of het slaan van de tegenstander met de stok. Deze eerst vorm van ijshockey was de basis voor de huidige sport. Door de jaren heen is ijshockey steeds populairder geworden en met de komst van kunstlicht kan het ook gespeeld worden als het donker is.

Bandy (1956)

Aan het eind van de 19de en het begin van de 20ste eeuw werd in Zweden voornamelijk bandy gespeeld, in plaats van ijshockey. Deze vorm van hockey vindt ook plaats op het ijs. maar het oppervlak waarop gespeeld wordt is veel groter, er wordt gespeeld met een bal en de teams bestaan uit 11 spelers. Hoewel bandy nog steeds gespeeld wordt, heeft ijshockey steeds meer aan populariteit gewonnen.

IJshockey (1960), het werd toch echt tijd voor betere verlichting.

Tijdens de olympische zomerspelen (echt waar, zomerspelen!) in Antwerpen (1920) stond ijshockey op het programma. Zweden wilde eerst niet meedoen maar de Amerikaanse filmregisseur Raoul Le Mat stelde voor dat Zweden zich toch aanmeldde. Hij had bandywedstrijden gezien en was onder de indruk van de behendigheid van de spelers op het ijs. Het lukte hem om de Zweden zover te krijgen om zich aan te melden voor de spelen. Hij coachte tijdens die spelen het Zweedse team dat voornamelijk uit bandyspelers bestond. Zweden werd vierde en het resultaat was een grote stap voor het ijshockey in het land. Samen met Canada, Verenigde Staten, Rusland, Finland en Tsjechië behoort Zweden tot de zogenaamde Big Six, de landen die het ijshockey domineren. Zweden was wereldkampioen in 1953, 1957, 1962, 1987, 1991, 1992, 1998, 2006, 2013, 2017 en 2018. IJshockey wordt in Zweden gespeeld in divisies, de hoogste is de SHL (Svenska Hockey Ligan) gevolgd door Hockyallsvenskan, Hockyettan (divisie 1) en dan divisies 2 tot en met 4.

In Värmland speelt Färjestad BK in de SHL. Deze ijshockeyclub heeft zijn thuisbasis in de Löfbergs Arena in Karlstad. In het seizoen 2019/2020 bestaat de spelersploeg uit spelers uit Zweden, Verenigde Staten, Finland en Tsjechië. Ook als je de sport niet intensief volgt is het leuk om een keer een wedstrijd mee te maken. Kaartjes voor een wedstrijd koop je online en en de prijzen liggen niet absurd hoog (de goedkoopste zitplaats kost ongeveer 150 kronen, ca. €15). Op de website van Färjestad BK kun je het speelschema bekijken en kaartjes kopen. Voor de wedstrijd begint, wordt het publiek opgewarmd en is er van alles te zien. De mascotte van de thuisploeg verschijnt op het ijs en jut het publiek op, daarna komen de spelers het ijs op om warm te spelen. De sfeer in het stadion is gemoedelijk. Er is geen ingewikkelde beveiliging, fans van beide teams gaan door dezelfde deur naar binnen en het kan ook zomaar zijn dat je naast een fan van de tegenstander op de tribune zit. Tijdens de pauze lopen de fans door elkaar en na afloop gaat iedereen weer gewoon naar huis.

IJshockey kent veel regels, maar als je een kijkje gaat nemen is dit een handig lijstje:

  • Een team bestaat uit 5 spelers en 1 keeper (goalie)
  • Een wedstrijd bestaat uit 3 periodes van 20 minuten met daartussen 15 minuten pauze.
  • Zuivere speeltijd wordt gebruikt. Zodra de puck niet te spelen is stopt de tijd. Dit maakt het extra spannend omdat tijdrekken geen zin heeft. Er wordt gespeeld tot de laatste seconde. Het kan dus zomaar zijn dat na een onderbreking er nog maar een paar seconden op de klok staan die nog gespeeld moeten worden.
  • Een wedstrijd begint met een zogenaamde face-off waarbij de scheidsrechter de puck tussen twee spelers (een van ieder team) laat vallen.
  • Als er na 3 periodes nog geen winnaar is dan volgt een verlenging (overtime) die wordt gespeeld volgens het sudden death principe. Tijdens de overtime speelt ieder team met vier spelers en een keeper.
  • Als er na de overtime nog geen winnaar is volgen er penalties.
  • Een team dat in de reguliere speeltijd wint krijgt 3 punten. Na overtime of penalties krijgt de winnaar 2 punten en de verliezer 1 punt.
  • Een wedstrijd wordt geleid door twee hoofdscheidsrechters en twee lijnrechters (er is ook nog een videoscheidsrechter).
  • Er mag doorlopend gewisseld worden, soms wordt een heel team in één keer gewisseld.
  • Icing; dit is het spelen van de puck vanaf de eigen helft voorbij de doellijn van de tegenstander zonder dat deze aangeraakt is.
  • Offside (buitenspel); het aanvallende team moet alseerste de puck in de aanvalszone spelen. Is er een speler voorbij de puck dan is het buitenspel.
  • Overtredingen kunnen bestraft worden door een speler voor 2, 5 of 10 minuten van het ijs te sturen. Het team dat nog alle spelers in het veld heeft, heeft dan een voordeel wat powerplay genoemd wordt.

Ook als je in Zweden naar een wedstrijd gaat worden de Engelse termen gebruikt zoals offside, icing, powerplay, overtime etc. zodat je kunt volgen wat er gebeurt. Het begin van een wedstrijd, face-off, wordt nedsläpp (“needslep”) genoemd verder zal de stadionspeaker bij een doelpunt doorgaans måååååååååååååååååååål! (in goed Nederlands goal!) roepen.


Hem62 organiseert vakanties naar Värmland en schrijft reisgidsen over Zweden. Onze reisgidsen over Värmland en Dalarna zijn te bestellen in onze webshop.
Ons vakantieaanbod vind je op deze website.

Elke zaterdag verschijnt er op onze blog een “lördagsmys”. Lördag is zaterdag. Het werkwoord mysa betekent iets leuks, plezierigs of gezelligs doen. Onze blog houden we “mysig”, geen diepgravend achtergrondartikel, maar gewoon iets leuks over Zweden. De blog kan over een weetje gaan, een verhaal dat hoort bij een van onze foto’s of een onderwerp wat onze blog nog niet gehaald heeft. Mocht je een suggestie hebben dan mag je dat ook laten weten.

De vraag die ons op iedere beurs gesteld wordt is: “Hoe is het met de wegen in de winter?” en erachteraan komen vragen als “Waar moet ik rekening mee houden?”, “Heb ik sneeuwkettingen nodig?”, “Kan ik er nog wel komen?”.

Onze ervaring is dat het doorgaans prima gesteld is met de wegen in de winter. Er wordt zout of zand gestrooid en sneeuw geschoven. ‘s Winter heb ik het idee dat er vaker een sneeuwschuiver langs ons huis rijdt dan een gewone auto. Verder worden de wegen in “ons” dorp, Stöllet, goed onderhouden. Zelfs onze oprit wordt even meegenomen.

Stöllet in de winter.

In al die jaren dat wij naar Zweden reizen hebben we het nodige geleerd en meegemaakt. Een van de eerste winters was onze ruitenwisservloeistof in Duitsland al bevroren. De sproeiers deden het dus ook niet meer en onze voorruit werd steeds viezer van de opspattende pekel. We waren niet de enigen met dit probleem. Een tankstation langs de snelweg had gieters met warm water klaar staan voor de automobilisten met een bevroren ruitenwisservloeistofsysteem. Toen ik wat warm water in het tankje van de vloeistof goot kwamen de ijsblokken boven drijven. Het tankje heb ik daarna weer bijgevuld met echte ruitenwisservloeistof en we konden onze reis vervolgen.

Toen onze auto een nacht met -30 had buiten gestaan en ik ‘s ochtends het portier open maakte stond er rijp op het dashboard. Ik zette de auto op contact en de lampjes op het dashboard begonnen zwakjes te branden. Maar ze deden het tenminste nog. Toen ik wilde starten gingen alle lampjes uit en gebeurde er helemaal niets meer. Met enige vooruitziende blik hadden we een paar dagen eerder starthulp gekocht, je weet immers maar nooit. Die kwam nu goed van pas. De starthulp aangesloten en de auto startte, nou ja, de motor liep. Je hoorde dat hij er moeite mee had, de olie was door de kou erg dik geworden en had tijd nodig om warm te worden. De eerste kilometers had ik het gevoel dat er overal stroop in zat. Gas geven ging wel maar de motor reageerde niet echt vlot, schakelen ging ook met wat meer moeite. Toen de motor eindelijk warm was functioneerde alles weer zoals zou moeten.

In december om 4 uur ‘s middags, -15.

Als het heel erg koud is, is het nog maar de vraag of je autokachel het binnen warm krijgt. Bij extreme kou merken we dat de vooruit en de voorste zijruitjes ijsvrij blijven. De achterbank heeft wat meer moeite met naar buiten kijken. Ademen richting het zijruitje zorgt meteen voor een laagje ijs op het ruitje. Daarom liggen in onze auto ook ijskrabbers om de binnenruiten ijsvrij te maken.

Ondanks wat ongemakken, die weer een belevenis op zich zijn, is het rijden in de winter in Zweden goed te doen. De wegen worden goed onderhouden en als je rijstijl wat aanpast kun je overal komen. Het belangrijkste is dat je geduld hebt, de tijd neemt en je route plant. Je bent op vakantie in een van de mooiste landen ter wereld, dus waarom zou je je haasten?

Ook boswegen worden geschoven.

Zand en grind geven veel extra grip in de winter.

De 62 in de winter.

De E45.

Als je je eigen auto in de winter mee naar Zweden neemt is het verstandig om een aantal voorzorgsmaatregelen te nemen en je auto goed uit te rusten:

  • Winterbanden; Verplicht van 1 december tot 31 maart. De Zweden zelf geven meestal de voorkeur aan zogenaamde dubbdäck, spijkerbanden. Met deze banden mag gereden worden tussen 1 oktober en 15 april. Dubbdäck geven meer grip op een ijzige ondergrond. Op sneeuw geven goede winterbanden net zo veel grip als dubbdäck.
  • Reflecterende veiligheidsvesten en een zaklantaarn; Zeker in december zijn de dagen erg kort. Zichtbaar zijn is dan noodzakelijk.
  • Ruitenwisservloeistof; Zorg ervoor dat de ruitenwisservloeistof geschikt is voor lage temperaturen (-30C). Verder is het aan te raden extra vloeistof mee te nemen.
  • Koelvloeistof; Controleer je koelvloeistof en zorg dat deze geschikt is voor lage temperaturen (vraag het je garage).
  • Ruitenkrabbers; Deze heb je niet alleen voor de buitenkant nodig. Als het koud is en de auto is nog niet warm bevriest je eigen adem op de binnenruit. Als het erg koud is hoef je de ruiten aan de buitenkant niet te krabben en heb je meer aan een sneeuwborstel.
  • Sneeuwborstel; Als het goed koud is bevriezen de autoruiten niet en kun je met een borstel de sneeuw van je auto vegen. Het is verplicht om alle sneeuw van je auto af te vegen.
  • Deurrubbers; Breng een dun laagje vaseline of siliconenspray aan op de rubbers zodat de portieren niet vastvriezen.
  • Slotontdooier; Ook als je de auto altijd met de afstandbediening opent is dit handig. Door de kou kan je afstandbediening weigeren waardoor je toch de sleutel moet gebruiken. Je bewaart de slotontdooier natuurlijk buiten de auto 🙂
  • Extra warme kleding; Voor als je de auto uit moet.
  • Dekens; Als je in de auto moet wachten op hulp. Je kunt natuurlijk de motor laten lopen, maar let dan op dat deze niet warm loopt omdat een laag sneeuw op auto heel goed isoleert.
  • Oplader voor je telefoon; De accu van je telefoon heeft het zwaar te verduren in de kou en is merkbaar sneller leeg. Een powerbank kan handig zijn omdat je als je echt pech hebt je telefoon niet via de auto kunt opladen.
  • Iets te eten en te drinken; Om iets te eten te hebben tijdens het wachten op hulp. Dit is zeker met kinderen erg fijn om bij je te hebben. Tip: laat een tas met eten en drinken niet ‘s nachts in de auto liggen, anders heb je de dag erna ijsjes.
  • Startkabels en sleepkabel; Zodat je door een andere automobilist geholpen kunt worden.
  • Sneeuwkettingen; Deze kunnen handig zijn als er plotseling veel sneeuw valt. Er is in een Zweden geen verplichting om ze bij je te hebben.

Eventueel:

  • Sneeuwschep; Om de auto uit te graven of om te zorgen dat je de weg weer kunt vrijmaken als er een sneeuwschuiver langs is gekomen die een grote sneeuwwal heeft achtergelaten
  • Zakje grind of zand; Als je vast komt te zitten of moeite hebt met wegrijden van een bevroren plek kun je dit voor de wielen strooien zodat de wielen meer grip hebben.

Wil je nog meer weten?

Hem62 organiseert vakanties naar Värmland en schrijft reisgidsen over Zweden. Onze reisgidsen over Värmland en Dalarna zijn te bestellen in onze webshop.
Ons vakantieaanbod vind je op deze website.

Elke zaterdag verschijnt er op onze blog een “lördagsmys”. Lördag is zaterdag. Het werkwoord mysa betekent iets leuks, plezierigs of gezelligs doen. Onze blog houden we “mysig”, geen diepgravend achtergrondartikel, maar gewoon iets leuks over Zweden. De blog kan over een weetje gaan, een verhaal dat hoort bij een van onze foto’s of een onderwerp wat onze blog nog niet gehaald heeft. Mocht je een suggestie hebben dan mag je dat ook laten weten.

Vandaag is het dan zover! Scandinavië-XL gaat van start. Scandinavië-XL is een heerlijk food, shop, reis en lifestyle weekend. Met meer dan 80 stands aan bijzondere producten en reizen, een bomvol lezing-programma, workshops en kinderactiviteiten. Voor iedereen die met het Scandinavië-virus besmet is is dit hét event!

In 2016 stonden we, Hem62, voor het eerst op Scandinavië-XL. Op onze stand presenteerden we toen onze eerste reisgids Värmland, ongerept en avontuurlijk Zweden en hadden we folders over Värmland meegenomen. Dit jaar staan we er alweer voor de vierde keer. De afgelopen jaren zijn we gegroeid, we hebben nieuwe reisgidsen geschreven en het assortiment in onze webshop is uitgebreid. Sinds 2018 zijn we ook een reisorganisatie en bemiddelen voor ondernemers in Värmland waarvan wij zeker weten dat zij je het allermooiste van Värmland laten zien.

Wij hebben gisteren onze stand op plek B04 ingericht. Vanochtend zijn we al vroeg op weg gegaan om de laatste hand te leggen aan onze stand. Als de deuren om 10.00 uur open gaan zijn wij er klaar voor. Voor ons is het ook een weekend genieten: enthousiast vertellen over een van de mooiste landen ter wereld, mensen informeren over de mogelijkheden in Zweden of op weg helpen met hun vakantie in Zweden.

Op onze stand vind je:

  • folders van accommodaties: campings, B&B’s, stuga’s en vakantiewoningen
  • folders van activiteiten zoals quadsafari’s, wildlife safari’s, huskysledetochten en nog heel veel meer
  • reisgidsen over Värmland en Dalarna
  • wandelgidsen over Värmland en Dalarna
  • ons! We beantwoorden graag al jouw vragen over Värmland én Zweden en helpen je graag met het boeken van jouw vakantie in deze prachtige regio.

Nu mag je van ons deze lördagsmys onder het genot van een kopje koffie en je ontbijt even lezen. Misschien moet je nog even boodschappen doen etc. daarna wordt het toch echt tijd om naar Hoevelaken af te reizen. Komt het zaterdag  niet uit dan vinden we het ook goed als je op zondag komt. 🙂
Echt helemaal geen tijd? Kijk dan in onze webshop of op onze pagina voor het complete vakantie-aanbod. Ook als we niet op een beurs staan helpen we je graag!

Praktische informatie
Kaartjes: Aan de kassa of online via de website van Scandinavië-XL.
Openingstijden: zaterdag 26 en zondag 27 oktober 2019 van 10.00-17.00 uur
Adres:
Euretco Expo Hoevelaken
Koninginneweg 1
3871 JZ Hoevelaken
(op de website staat een routebeschrijving)

 

Zweden kende vroeger zomerboerderijen waar het vee in de zomer naar toe gebracht werd. Het land dicht bij de boerderij leverde namelijk te weinig op om van te kunnen leven en vee te houden. Terwijl de mannen in de zomer werkten op de boerderij brachten de vrouwen en kinderen het vee naar de zomerboerderij waar het kon grazen. De boerderijen lagen vaak diep in de bossen of hoog op de bergen. De paden naar de zomerboerderij waren smal en gingen door ruig terrein. Even naar huis wandelen was erg moeilijk waardoor families in de zomer gescheiden leefden.

Koeien worden naar de weide gebracht.

Een zomerboerderij was vaak eigendom van meerdere boerderijen die er ieder hun eigen huisjes en schuurtjes hadden. Overdag kon het vee grazen en ‘s avonds werd het gemolken en in de stal gezet. In de stal kon het dan rusten en had het geen last van muggen, andere insecten en roofdieren. Om de stal vrij van muggen te houden werd vaak in potten een vuurtje gemaakt met daarop nat mos zodat het goed rookte in de stal en het ongedierte weg bleef.

Het koken van mesost, een kaas die gemaakt wordt door wei in te koken

Het werk op de zomerboerderij werd meestal gedaan door (jonge) vrouwen. Dat het werk vooral door vrouwen gedaan werd was om dat het voor volwassen mannen bij wet verboden was om vee te drijven. Verder waren de mannen op de thuisboerderij gewoon nodig voor de landbouw. De bezigheden op de zomerboerderij waren  voornamelijk het werk dat op de thuisboerderij ook al door vrouwen gedaan werd. De vrouwen zorgden voor het vee en maakten houdbare producten zoals kaas en boter die na de zomer weer meegenomen werden naar de thuisboerderij.

In de verte de Balzerjungfrun.

Zomerboerderijen vind je vooral in Dalarna maar ook in een deel van de overige provincies waaronder Värmland. Op een zomerboerderij ontstond een eigen cultuur met muziek, tradities en legendes. Een van de legendes is die van de Balzerjungfrun die we een paar jaar geleden bezochten. De cultuur rondom de zomerboerderijen was van grote invloed op de Zweedse volksmuziek. Liedjes en lokroepen werden gebruikt om het vee bij elkaar te houden tijdens het drijven en roofdieren weg te jagen. De liedjes waren niet alleen praktisch maar dienden ook als vermaak.

Een vrouw blaast op een “lur”, een hoorn om het vee te roepen.

Om het vee aan het einde van de dag weer naar huis te lokken werden koeien- en geitenhoorns en lokroepen gebruikt. De manier van roepen die gebruikt werd om het vee te lokken wordt kulning genoemd. Deze manier van zingen klinkt mysterieus en is op grote afstand te horen. Kulning werd niet alleen gebruikt om vee te lokken maar ook om boodschappen door te geven.

Een zomerboerderij heet in het Zweeds fäbod, fäbodvall of säter. Plaatsnamen met de uitgang –säter, – sätra of –vallen verwijzen nog naar de vroegere zomerboerderijen. De zomerboerderijen zijn nu niet meer in gebruik. Soms maakt men er in de zomer een levende zomerboerderij, levande fäbod, van. Er wordt dan ook vee gehouden, zodat je toch nog een kijkje kunt nemen in het leven van vroeger. Zomerboerderijen in het noorden van Värmland zijn Ransbysätern en Kårobolsätern. De paden waarover het vee naar de zomerboerderijen gebracht werd doen nu vaak dienst als wandelpad, vandaar dat je onderweg soms een boerderijtje tegenkomt waar je even kunt uitrusten of schuilen. Een voorbeeld hiervan is de wandeling naar Granberget waar je onderweg de oude zomerboerderij Norra Åselbergssätern passeert.

Hem62 schrijft reisgidsen over Zweden met verhalen, toeristische tips en wandelingen. Onze reisgidsen over Värmland en Dalarna zijn te bestellen in onze webshop.

Elke zaterdag verschijnt er op onze blog een “lördagsmys”. Lördag is zaterdag. Het werkwoord mysa betekent iets leuks, plezierigs of gezelligs doen. Onze blog houden we “mysig”, geen diepgravend achtergrondartikel, maar gewoon iets leuks over Zweden. De blog kan over een weetje gaan, een verhaal dat hoort bij een van onze foto’s of een onderwerp wat onze blog nog niet gehaald heeft. Mocht je een suggestie hebben dan mag je dat ook laten weten.

In het noorden van Värmland tussen Höljes en Sysslebäck ligt de hoogste berg van de provincie. De top van de berg ligt 700,5 meter boven zeeniveau. Bij de parkeerplaats vind je een informatiebord met een kaart van de omgeving en de 2,5 kilometer lange wandeling.

Onderwerg

Advertentie: Hem62 is ook aanwezig op Scandinavië-XL

Norra Åselbergssätern

Ongeveer halverwege passeer je de oude zomerboerderij Norra Åselbergssätern. De laatste bewoners waren Jöns en Hannah Halverssons. Zij kregen in 1915 de pacht voor de zomerboerderij. Het gezin woonde hier tot 1928 iedere zomer samen met hun koeien en andere huisdieren. Het was in die tijd hard werken om een nieuw stuk grond bruikbaar te maken. Er waren geen machines en het enige gereedschap dat ze hadden was een schep en een houweel. Nu staat het boerderijtje leeg en mag het gebruikt worden door wandelaars om te schuilen of te overnachten. Op de top van de berg, Granberget, staat een uitkijktoren vanaf waar je een prachtig uitzicht hebt op de omgeving met de bergen, meren en bossen in Värmland, Dalarna en Hedmark (Noorwegen).

De uitkijktoren

Vanaf de uitkijktoren. In de verte zie je Örsjön.

Het pad naar de top van Granberget maakt deel uit van het Nordvärmlandsleden, een wandelpad van 54 kilometer tussen Branäs, Sysslebäck en Höljes. Nordvärmlandsleden is weer een deel van het pelgrimspad van Hammarö in het zuiden van Värmland naar Nidaros (Trondheim) in Noorwegen. Als je meer wilt weten over het pelgrimspad, dan kun je een bezoek brengen aan het Utmarksmuseet. Dit kleine museum ligt in het dorpje Ransby aan de 62 tussen Likenäs en Sysslebäck. In het museum kun je onder andere het Pilgrimstapeten bekijken, dit is een 40 meter lang doek waarop de pelgrimstocht van Hammarö naar Trondheim geborduurd is.

Pilgrimstapeten

In het museum vind je ook tentoonstellingen over het leven van vroeger en de jacht. Verder zijn er een kleine winkel en een servering waar je terecht kunt voor een kop koffie, wafels, gebak, ijs en sandwiches.
Hem62 schrijft reisgidsen over Zweden met verhalen, toeristische tips en wandelingen. Onze reisgidsen over Värmland en Dalarna zijn te bestellen in onze webshop.

Elke zaterdag verschijnt er op onze blog een “lördagsmys”. Lördag is zaterdag. Het werkwoord mysa betekent iets leuks, plezierigs of gezelligs doen. Onze blog houden we “mysig”, geen diepgravend achtergrondartikel, maar gewoon iets leuks over Zweden. De blog kan over een weetje gaan, een verhaal dat hoort bij een van onze foto’s of een onderwerp wat onze blog nog niet gehaald heeft. Mocht je een suggestie hebben dan mag je dat ook laten weten.