Dit is de laatste lördagsmys van 2019, we gaan er even tussenuit, maar in januari is de lördagsmys weer terug. Dit betekent niet dat je de rest van het jaar zonder leuke weetjes en mooie foto’s moet zien door te komen. Morgen is het 1 december en om in de kerststemming te komen hebben we een speciale Hem62 Julkalender gemaakt. Iedere dag openen we een vakje van onze Hem62 Jul Kalender met daarin een klein cadeautje in de vorm van een weetje, een filmpje, knutselproject, recept of …

Je kunt de Hem62 Julkalender iedere dag te bezoeken of ons volgen op Facebook of je inschrijven op de speciale Julkalender nieuwsbrief.

Hem62 organiseert vakanties naar Värmland en schrijft reisgidsen over Zweden. Onze reisgidsen over Värmland en Dalarna zijn te bestellen in onze webshop.
Ons vakantieaanbod vind je op deze website.

Elke zaterdag verschijnt er op onze blog een “lördagsmys”. Lördag is zaterdag. Het werkwoord mysa betekent iets leuks, plezierigs of gezelligs doen. Onze blog houden we “mysig”, geen diepgravend achtergrondartikel, maar gewoon iets leuks over Zweden. De blog kan over een weetje gaan, een verhaal dat hoort bij een van onze foto’s of een onderwerp wat onze blog nog niet gehaald heeft. Mocht je een suggestie hebben dan mag je dat ook laten weten.

De spark is een typisch Zweedse slee met twee lange glijders met voorop een stoeltje. Je beweegt de slee voort door met een voet op een van de glijders te gaan staan en met de andere voet te steppen. Spark komt van het Zweedse werkwoord sparka dat schoppen of trappen betekent.

De spark is waarschijnlijk 150 jaar geleden in Zweden uitgevonden. Voor de uitvinding van de spark gebruikte men een ander soort slee, de drögen. Met deze slee werden zware lasten vervoerd zoals brandhout. De drögen was echter zwaar en lomp. De spark was slanker, had een zitje en de glijders waren naar achteren verlengd zodat je er op kon staan en steppen. De spark was nog steeds een transportmiddel maar werd nu ook gebruikt voor pleziertochtjes en om te sporten. Rond 1880 verscheen in het Stockholms Dagblad een artikel dat beschreef hoe gezond het was om je met deze nieuwe slee voort te bewegen: “Je kon met de snelheid van een schaatser en met weinig inspanning kilometers glijden op een bevroren ondergrond en genieten van de winter.” In 1888 werd in Stockholm de eerste sparkclub opgericht. In 1889 vond de eerste wedstrijd over 15 kilometer plaats. De winnaar had er 51 minuten over gedaan om de afstand af te leggen.

Een sprak voorzien van een motor.

Of dit nu een goed idee is…

Aanvankelijk was de hele spark van hout en moeilijk om te besturen. Begin vorige eeuw ontstond een model met glijders die een beetje mee gaven waardoor het sturen gemakkelijker ging. Destijds waren er ongeveer twintig fabrikanten van de sparks. De grootste fabrikant was Malmkvist och Son die 120.000 sparks per jaar maakten. Toen in het midden van de vorige eeuw er meer autos kwamen en er gestrooid werd daalde het aantal fabrikanten gestaag. Vandaag de dag is nog één fabrikant in Zweden over: Vansbro Sparkfabrik. Dit familiebedrijf heeft ongeveer acht medewerkers en maakt nog ruim 10.000 sparks per jaar in zes verschillende modellen. Sparks worden ook gemaakt en gebruikt in Noorwegen en Finland. In landen met een vergelijkbaar klimaat zoals Canada en Rusland zie je ze amper. Zelfs in de alpenlanden zijn ze zeldzaam.

Een foto uit 1930.

Foto: Vansbro Sparkfabrik, Fotograaf: Nisse Cronestrand

Af en toe zie je nog een spark. Het is een ideaal vervoermiddel op gladde wegen en geeft steun. De slee is daarom ook voor ouderen of mensen die onzeker zijn op een gladde weg een prima vervoermiddel. En als je er wielen onder zet heb je gewoon een soort rollator. IJsvissers gebruiken soms een spark omdat je er gemakkelijk spullen op kunt meenemen. Sparks worden nog steeds verkocht, in de winter kun je ze vaak vinden bij een grote Coop, Granngården etc. Op de site van de Vansbro Sparkfabrik vind je een lijst van alle wederverkopers. Als je een oude spark zoekt dan zul je loppissen moeten gaan afstruinen.

Hem62 organiseert vakanties naar Värmland en schrijft reisgidsen over Zweden. Onze reisgidsen over Värmland en Dalarna zijn te bestellen in onze webshop.
Ons vakantieaanbod vind je op deze website.

Elke zaterdag verschijnt er op onze blog een “lördagsmys”. Lördag is zaterdag. Het werkwoord mysa betekent iets leuks, plezierigs of gezelligs doen. Onze blog houden we “mysig”, geen diepgravend achtergrondartikel, maar gewoon iets leuks over Zweden. De blog kan over een weetje gaan, een verhaal dat hoort bij een van onze foto’s of een onderwerp wat onze blog nog niet gehaald heeft. Mocht je een suggestie hebben dan mag je dat ook laten weten.

Precies 10 jaar geleden, op 16 november 2009 kregen wij een e-mail met het onderwerp “G E F E L I C I T E E R D”. De overdracht had plaatsgevonden en het huis in Stöllet was van ons!

In 2003 gingen we voor het eerst op vakantie naar Zweden. Op de terugweg hadden we het al over onze volgende vakantie in Zweden. Na een aantal jaar hadden we het niet alleen over de vakantie maar ook over een eigen plek in Zweden. Dat was nu gelukt! We hadden een eigen thuis. Toen we voor het eerst naar ons huis in Stöllet gingen voelde het wat onwerkelijk. Is dit echt van ons? Volgens alle documenten was dat echt zo, onze namen stonden er op, het was echt van ons.

Een deel van de oude foto’s van de makelaar.

Toen we 10 jaar geleden aan ons avontuur begonnen waren onze kinderen 8 en 11 jaar oud. Ze zijn meegegroeid en hebben vele vakanties in Zweden meegemaakt. Ook zij hebben mooie herinneringen aan de afgelopen jaren. Nu ze ouder zijn gaan ze niet altijd meer mee, toch komen ze nog graag, nu met aanhang, af en toe naar Stöllet. Als ze niet meegaan worden we na afloop uitgehoord: wat hebben jullie gedaan? bij wie zijn jullie geweest? waar was dat? Ze kennen de omgeving goed en zijn nieuwsgierig naar wat er in en om hun thuis in Stöllet gebeurt. We hebben zo onze eigen gewoontes en tradities opgebouwd. Als ze in Stöllet zijn willen ze eigenlijk dat dit ook zo blijft. Dus in de zomer gaan we bessen en paddestoelen plukken, zwemmen op “ons plekje”, op nieuwsjaarsdag sleetje rijden (tja, ook als je bijna 20 bent en het sleetje wat aan de kleine kant is dat nog steeds leuk 🙂 , op het menu staan Zweedse gehaktballetjes met tomatensaus en pasta en moeten we toch echt een keer naar de Max.

Stöllet in de zomer.

Onze blog op www.westkreek.nl bestond al iets eerder. Op 3 oktober 2009 verscheen het eerste blogje met de titel “De zoektocht begint….” We dachten: laten we een blog beginnen zodat we familie en vrienden op de hoogte kunnen houden over onze zoektocht naar een huis in Zweden. We hadden nooit gedacht dat het zo uit de hand zou lopen. Na de overdracht van het huis hadden we gewoon kunnen stoppen. Het schrijven van stukjes voor familie en vrienden bleef echter leuk dus gingen we door. We zagen wel dat we af en toe meer bezoekers hadden dan mensen waarvoor we dachten te schrijven, maar gingen ervan uit dat dit een verdwaalde internetter was. Wie zit er nu te wachten op onze stukjes? Na verloop van tijd begon onze blog een eigen leven te krijgen. We ontvingen leuke reacties op onze verhalen, kregen vragen over Zweden, lezers vroegen naar toeristische tips en iedereen ontving antwoord van ons. Geen vraag was ons te gek. We hadden het hierbij natuurlijk kunnen laten, maar ons enthousiasme en liefde voor het land zorgden dat we bleven doorgaan met schrijven en vragen beantwoorden. Ondertussen zijn we ruim 600 blogposts verder en hebben velen mee kunnen lezen met onze avonturen in Zweden.

Stöllet in de winter

Stöllet heeft de afgelopen jaren een grote invloed op onze leven gehad. In al die jaren hebben we in Zweden en Nederland vele vrienden gemaakt. Zij hebben ons geholpen met raad en daad en koffie. Dankzij hun hadden we nooit gestaan waar we nu staan. 10 jaar geleden hadden we nooit kunnen vermoeden dat dit allemaal uit een onschuldige blog zou komen:

  • het schrijven van reisgidsen over Värmland en Dalarna
  • promotie op beurzen in Nederland voor ondernemers in Zweden
  • een reisorganisatie voor iedereen die naar Zweden op vakantie wil
  • het bouwen websites voor ondernemers in Zweden
  • het ontwerpen van logo’s en folders
  • en daarnaast nog: het beantwoorden van vragen, mensen adviseren bij de aankoop van een huis etc.

Hoe lang we nog doorgaan? Wat we nog meer gaan doen? Geen idee. Ons eerste blog had de titel “De zoektocht begint ….” we moeten er niet aan denken ooit een blog te moeten schrijven met de titel “Het avontuur eindigt ….” Zolang we genieten van Zweden, schrijven leuk vinden, met enthousiasme over het land kunnen vertellen en open staan voor nieuw ideeën is ons avontuur niet afgelopen.

Dus: Het avontuur gaat door ….

Hem62 organiseert vakanties naar Värmland en schrijft reisgidsen over Zweden. Onze reisgidsen over Värmland en Dalarna zijn te bestellen in onze webshop.
Ons vakantieaanbod vind je op deze website.

Elke zaterdag verschijnt er op onze blog een “lördagsmys”. Lördag is zaterdag. Het werkwoord mysa betekent iets leuks, plezierigs of gezelligs doen. Onze blog houden we “mysig”, geen diepgravend achtergrondartikel, maar gewoon iets leuks over Zweden. De blog kan over een weetje gaan, een verhaal dat hoort bij een van onze foto’s of een onderwerp wat onze blog nog niet gehaald heeft. Mocht je een suggestie hebben dan mag je dat ook laten weten.

In de noordelijke landen zijn de meeste meren en rivieren in de winter bevroren. Het ijs werd vroeger (en nu nog steeds) gebruikt voor verschillende activiteiten en sporten. Een van die sporten is ijshockey. Over de exacte oorsprong van ijshockey wordt getwijfeld. Een van de eerste vormen van ijshockey was een soort balspel tussen twee teams op het ijs. Het leek op het IJslandse spel knattleikr dat door de vikingen gespeeld werd. Niemand kent de exacte regels ervan maar er werd een stok gebruikt om een bal in het doel van de tegenstander te slaan. Tijdens de wedstrijd was fysiek contact toegestaan, wat leidde tot worstelingen of het slaan van de tegenstander met de stok. Deze eerst vorm van ijshockey was de basis voor de huidige sport. Door de jaren heen is ijshockey steeds populairder geworden en met de komst van kunstlicht kan het ook gespeeld worden als het donker is.

Bandy (1956)

Aan het eind van de 19de en het begin van de 20ste eeuw werd in Zweden voornamelijk bandy gespeeld, in plaats van ijshockey. Deze vorm van hockey vindt ook plaats op het ijs. maar het oppervlak waarop gespeeld wordt is veel groter, er wordt gespeeld met een bal en de teams bestaan uit 11 spelers. Hoewel bandy nog steeds gespeeld wordt, heeft ijshockey steeds meer aan populariteit gewonnen.

IJshockey (1960), het werd toch echt tijd voor betere verlichting.

Tijdens de olympische zomerspelen (echt waar, zomerspelen!) in Antwerpen (1920) stond ijshockey op het programma. Zweden wilde eerst niet meedoen maar de Amerikaanse filmregisseur Raoul Le Mat stelde voor dat Zweden zich toch aanmeldde. Hij had bandywedstrijden gezien en was onder de indruk van de behendigheid van de spelers op het ijs. Het lukte hem om de Zweden zover te krijgen om zich aan te melden voor de spelen. Hij coachte tijdens die spelen het Zweedse team dat voornamelijk uit bandyspelers bestond. Zweden werd vierde en het resultaat was een grote stap voor het ijshockey in het land. Samen met Canada, Verenigde Staten, Rusland, Finland en Tsjechië behoort Zweden tot de zogenaamde Big Six, de landen die het ijshockey domineren. Zweden was wereldkampioen in 1953, 1957, 1962, 1987, 1991, 1992, 1998, 2006, 2013, 2017 en 2018. IJshockey wordt in Zweden gespeeld in divisies, de hoogste is de SHL (Svenska Hockey Ligan) gevolgd door Hockyallsvenskan, Hockyettan (divisie 1) en dan divisies 2 tot en met 4.

In Värmland speelt Färjestad BK in de SHL. Deze ijshockeyclub heeft zijn thuisbasis in de Löfbergs Arena in Karlstad. In het seizoen 2019/2020 bestaat de spelersploeg uit spelers uit Zweden, Verenigde Staten, Finland en Tsjechië. Ook als je de sport niet intensief volgt is het leuk om een keer een wedstrijd mee te maken. Kaartjes voor een wedstrijd koop je online en en de prijzen liggen niet absurd hoog (de goedkoopste zitplaats kost ongeveer 150 kronen, ca. €15). Op de website van Färjestad BK kun je het speelschema bekijken en kaartjes kopen. Voor de wedstrijd begint, wordt het publiek opgewarmd en is er van alles te zien. De mascotte van de thuisploeg verschijnt op het ijs en jut het publiek op, daarna komen de spelers het ijs op om warm te spelen. De sfeer in het stadion is gemoedelijk. Er is geen ingewikkelde beveiliging, fans van beide teams gaan door dezelfde deur naar binnen en het kan ook zomaar zijn dat je naast een fan van de tegenstander op de tribune zit. Tijdens de pauze lopen de fans door elkaar en na afloop gaat iedereen weer gewoon naar huis.

IJshockey kent veel regels, maar als je een kijkje gaat nemen is dit een handig lijstje:

  • Een team bestaat uit 5 spelers en 1 keeper (goalie)
  • Een wedstrijd bestaat uit 3 periodes van 20 minuten met daartussen 15 minuten pauze.
  • Zuivere speeltijd wordt gebruikt. Zodra de puck niet te spelen is stopt de tijd. Dit maakt het extra spannend omdat tijdrekken geen zin heeft. Er wordt gespeeld tot de laatste seconde. Het kan dus zomaar zijn dat na een onderbreking er nog maar een paar seconden op de klok staan die nog gespeeld moeten worden.
  • Een wedstrijd begint met een zogenaamde face-off waarbij de scheidsrechter de puck tussen twee spelers (een van ieder team) laat vallen.
  • Als er na 3 periodes nog geen winnaar is dan volgt een verlenging (overtime) die wordt gespeeld volgens het sudden death principe. Tijdens de overtime speelt ieder team met vier spelers en een keeper.
  • Als er na de overtime nog geen winnaar is volgen er penalties.
  • Een team dat in de reguliere speeltijd wint krijgt 3 punten. Na overtime of penalties krijgt de winnaar 2 punten en de verliezer 1 punt.
  • Een wedstrijd wordt geleid door twee hoofdscheidsrechters en twee lijnrechters (er is ook nog een videoscheidsrechter).
  • Er mag doorlopend gewisseld worden, soms wordt een heel team in één keer gewisseld.
  • Icing; dit is het spelen van de puck vanaf de eigen helft voorbij de doellijn van de tegenstander zonder dat deze aangeraakt is.
  • Offside (buitenspel); het aanvallende team moet alseerste de puck in de aanvalszone spelen. Is er een speler voorbij de puck dan is het buitenspel.
  • Overtredingen kunnen bestraft worden door een speler voor 2, 5 of 10 minuten van het ijs te sturen. Het team dat nog alle spelers in het veld heeft, heeft dan een voordeel wat powerplay genoemd wordt.

Ook als je in Zweden naar een wedstrijd gaat worden de Engelse termen gebruikt zoals offside, icing, powerplay, overtime etc. zodat je kunt volgen wat er gebeurt. Het begin van een wedstrijd, face-off, wordt nedsläpp (“needslep”) genoemd verder zal de stadionspeaker bij een doelpunt doorgaans måååååååååååååååååååål! (in goed Nederlands goal!) roepen.


Hem62 organiseert vakanties naar Värmland en schrijft reisgidsen over Zweden. Onze reisgidsen over Värmland en Dalarna zijn te bestellen in onze webshop.
Ons vakantieaanbod vind je op deze website.

Elke zaterdag verschijnt er op onze blog een “lördagsmys”. Lördag is zaterdag. Het werkwoord mysa betekent iets leuks, plezierigs of gezelligs doen. Onze blog houden we “mysig”, geen diepgravend achtergrondartikel, maar gewoon iets leuks over Zweden. De blog kan over een weetje gaan, een verhaal dat hoort bij een van onze foto’s of een onderwerp wat onze blog nog niet gehaald heeft. Mocht je een suggestie hebben dan mag je dat ook laten weten.

De vraag die ons op iedere beurs gesteld wordt is: “Hoe is het met de wegen in de winter?” en erachteraan komen vragen als “Waar moet ik rekening mee houden?”, “Heb ik sneeuwkettingen nodig?”, “Kan ik er nog wel komen?”.

Onze ervaring is dat het doorgaans prima gesteld is met de wegen in de winter. Er wordt zout of zand gestrooid en sneeuw geschoven. ‘s Winter heb ik het idee dat er vaker een sneeuwschuiver langs ons huis rijdt dan een gewone auto. Verder worden de wegen in “ons” dorp, Stöllet, goed onderhouden. Zelfs onze oprit wordt even meegenomen.

Stöllet in de winter.

In al die jaren dat wij naar Zweden reizen hebben we het nodige geleerd en meegemaakt. Een van de eerste winters was onze ruitenwisservloeistof in Duitsland al bevroren. De sproeiers deden het dus ook niet meer en onze voorruit werd steeds viezer van de opspattende pekel. We waren niet de enigen met dit probleem. Een tankstation langs de snelweg had gieters met warm water klaar staan voor de automobilisten met een bevroren ruitenwisservloeistofsysteem. Toen ik wat warm water in het tankje van de vloeistof goot kwamen de ijsblokken boven drijven. Het tankje heb ik daarna weer bijgevuld met echte ruitenwisservloeistof en we konden onze reis vervolgen.

Toen onze auto een nacht met -30 had buiten gestaan en ik ‘s ochtends het portier open maakte stond er rijp op het dashboard. Ik zette de auto op contact en de lampjes op het dashboard begonnen zwakjes te branden. Maar ze deden het tenminste nog. Toen ik wilde starten gingen alle lampjes uit en gebeurde er helemaal niets meer. Met enige vooruitziende blik hadden we een paar dagen eerder starthulp gekocht, je weet immers maar nooit. Die kwam nu goed van pas. De starthulp aangesloten en de auto startte, nou ja, de motor liep. Je hoorde dat hij er moeite mee had, de olie was door de kou erg dik geworden en had tijd nodig om warm te worden. De eerste kilometers had ik het gevoel dat er overal stroop in zat. Gas geven ging wel maar de motor reageerde niet echt vlot, schakelen ging ook met wat meer moeite. Toen de motor eindelijk warm was functioneerde alles weer zoals zou moeten.

In december om 4 uur ‘s middags, -15.

Als het heel erg koud is, is het nog maar de vraag of je autokachel het binnen warm krijgt. Bij extreme kou merken we dat de vooruit en de voorste zijruitjes ijsvrij blijven. De achterbank heeft wat meer moeite met naar buiten kijken. Ademen richting het zijruitje zorgt meteen voor een laagje ijs op het ruitje. Daarom liggen in onze auto ook ijskrabbers om de binnenruiten ijsvrij te maken.

Ondanks wat ongemakken, die weer een belevenis op zich zijn, is het rijden in de winter in Zweden goed te doen. De wegen worden goed onderhouden en als je rijstijl wat aanpast kun je overal komen. Het belangrijkste is dat je geduld hebt, de tijd neemt en je route plant. Je bent op vakantie in een van de mooiste landen ter wereld, dus waarom zou je je haasten?

Ook boswegen worden geschoven.

Zand en grind geven veel extra grip in de winter.

De 62 in de winter.

De E45.

Als je je eigen auto in de winter mee naar Zweden neemt is het verstandig om een aantal voorzorgsmaatregelen te nemen en je auto goed uit te rusten:

  • Winterbanden; Verplicht van 1 december tot 31 maart. De Zweden zelf geven meestal de voorkeur aan zogenaamde dubbdäck, spijkerbanden. Met deze banden mag gereden worden tussen 1 oktober en 15 april. Dubbdäck geven meer grip op een ijzige ondergrond. Op sneeuw geven goede winterbanden net zo veel grip als dubbdäck.
  • Reflecterende veiligheidsvesten en een zaklantaarn; Zeker in december zijn de dagen erg kort. Zichtbaar zijn is dan noodzakelijk.
  • Ruitenwisservloeistof; Zorg ervoor dat de ruitenwisservloeistof geschikt is voor lage temperaturen (-30C). Verder is het aan te raden extra vloeistof mee te nemen.
  • Koelvloeistof; Controleer je koelvloeistof en zorg dat deze geschikt is voor lage temperaturen (vraag het je garage).
  • Ruitenkrabbers; Deze heb je niet alleen voor de buitenkant nodig. Als het koud is en de auto is nog niet warm bevriest je eigen adem op de binnenruit. Als het erg koud is hoef je de ruiten aan de buitenkant niet te krabben en heb je meer aan een sneeuwborstel.
  • Sneeuwborstel; Als het goed koud is bevriezen de autoruiten niet en kun je met een borstel de sneeuw van je auto vegen. Het is verplicht om alle sneeuw van je auto af te vegen.
  • Deurrubbers; Breng een dun laagje vaseline of siliconenspray aan op de rubbers zodat de portieren niet vastvriezen.
  • Slotontdooier; Ook als je de auto altijd met de afstandbediening opent is dit handig. Door de kou kan je afstandbediening weigeren waardoor je toch de sleutel moet gebruiken. Je bewaart de slotontdooier natuurlijk buiten de auto 🙂
  • Extra warme kleding; Voor als je de auto uit moet.
  • Dekens; Als je in de auto moet wachten op hulp. Je kunt natuurlijk de motor laten lopen, maar let dan op dat deze niet warm loopt omdat een laag sneeuw op auto heel goed isoleert.
  • Oplader voor je telefoon; De accu van je telefoon heeft het zwaar te verduren in de kou en is merkbaar sneller leeg. Een powerbank kan handig zijn omdat je als je echt pech hebt je telefoon niet via de auto kunt opladen.
  • Iets te eten en te drinken; Om iets te eten te hebben tijdens het wachten op hulp. Dit is zeker met kinderen erg fijn om bij je te hebben. Tip: laat een tas met eten en drinken niet ‘s nachts in de auto liggen, anders heb je de dag erna ijsjes.
  • Startkabels en sleepkabel; Zodat je door een andere automobilist geholpen kunt worden.
  • Sneeuwkettingen; Deze kunnen handig zijn als er plotseling veel sneeuw valt. Er is in een Zweden geen verplichting om ze bij je te hebben.

Eventueel:

  • Sneeuwschep; Om de auto uit te graven of om te zorgen dat je de weg weer kunt vrijmaken als er een sneeuwschuiver langs is gekomen die een grote sneeuwwal heeft achtergelaten
  • Zakje grind of zand; Als je vast komt te zitten of moeite hebt met wegrijden van een bevroren plek kun je dit voor de wielen strooien zodat de wielen meer grip hebben.

Wil je nog meer weten?

Hem62 organiseert vakanties naar Värmland en schrijft reisgidsen over Zweden. Onze reisgidsen over Värmland en Dalarna zijn te bestellen in onze webshop.
Ons vakantieaanbod vind je op deze website.

Elke zaterdag verschijnt er op onze blog een “lördagsmys”. Lördag is zaterdag. Het werkwoord mysa betekent iets leuks, plezierigs of gezelligs doen. Onze blog houden we “mysig”, geen diepgravend achtergrondartikel, maar gewoon iets leuks over Zweden. De blog kan over een weetje gaan, een verhaal dat hoort bij een van onze foto’s of een onderwerp wat onze blog nog niet gehaald heeft. Mocht je een suggestie hebben dan mag je dat ook laten weten.