Als je over de E45 van Sunne naar Torsby rijdt zie je over de hele afstand aan de rechterkant het meer Övre Fryken, dit meer is 40 kilometer lang en 2 kilometer breed.  Ongeveer halverwege tussen Sunne en Torsby ligt de rastplats Tossebergsklätten. De rastplats is voorzien van toiletten (ook een invalidentoilet), picknickbanken, vuilnisbakken en een bord met toeristische informatie. Vanaf deze plek heb je een mooi uitzicht over het meer Övre Fryken.  Nu is dit een mooie plek voor een pauze, maar de afslag naar de plek waar je het allermooiste uitzicht heb je gemist. Ongeveer 1,5 kilometer voor de rastplats is er een afslag naar Tossebergsklätten en dan kom je op een weg die je helemaal naar de top brengt.

Uitzicht van de rastplats

Het schijnt dat toen Selma Lagerlöf op de top stond en haar blik over het landschap liet glijden inspiratie op deed voor haar boek Gösta Berling. Zij doopte Tossebergsklätten in haar boek om tot Gurlita klätt en het meer Övre Fryken tot boven-Lövenmeer. De berg en het meer worden genoemd in het hoofdstuk “De groote beer op Gurlita Klätt”, misschien zag ze zelfs wel een beer toen ze op de top stond.

Uit het boek Gösta Berling:
De groote beer heeft zijn hol op den prachtigen bergtop, die Gurlita Klätt heet en zich steil en ontoegankelijk aan den oever van ‘t boven-Lövenmeer verheft.
De wortels van een omgevallen den, waartusschen ‘t mos is blijven hangen, vormen, de wanden en ‘t dak van zijn woning; takken en twijgjes beschutten die, en de sneeuw dekt ze toe. Daarbinnen kan hij liggen en rustig slapen van den eenen zomer tot den anderen.

Uitzicht vanaf de top

De weg naar de top is de steilste weg van Zweden en stijgt 200 meter over een afstand van 2 kilometer. Sommige stukken hebben een hellingspercentage van 20%. De weg is smal en heeft hele krappe bochten waardoor deze niet geschikt is voor caravans of campers. Wandelaars kunnen via het 2 kilometer lange wandelpad de berg beklimmen.

Op de top heb je het allermooiste uitzicht over Övre Fryken. Het restaurantje en de uitzichttoren op de top zijn alleen in de zomer open.

Uitzicht over Fryken vanaf de uitkijktoren.

Vanaf de uitzichttoren de andere kant op.

Tossebergsklätten is een van de vele toeristische tips uit onze reisgids Värmland, ongerept en avontuurlijk Zweden

Elke zaterdag verschijnt er op onze blog een “lördagsmys”. Lördag is zaterdag. Het werkwoord mysa betekent iets leuks, plezierigs of gezelligs doen. Onze blog houden we “mysig”, geen diepgravend achtergrond artikel maar gewoon iets leuks over Zweden. De blog kan over een weetje gaan, een verhaal dat hoort bij een van onze foto’s of een onderwerp wat onze blog nog niet gehaald heeft. Mocht je een suggestie hebben dan mag je dat ook laten weten.

Dit weekend is De Scandinavië Markt op het terrein van Museum Schokland. Deze zaterdag daarom een iets andere “mys” dan anders. Als je dit leest zijn wij op weg naar Schokland of misschien al aan het opbouwen of is de markt al open!

Gisteren hebben we de laatste voorbereidingen getroffen: reisgidsen en flyers ingepakt, prijslijsten gemaakt, powerbank opgeladen, pinapparaat gecontroleerd. Verder hebben we thuis gezocht naar dingetjes voor de aankleding waarvan we wisten dat we ze hadden, maar waar lagen ze ook al weer? Uiteindelijk vind je ze dan op een plek waarvan je zeker wist dat je ze daar niet neer gelegd had. Gelukkig werden onze nieuwe rollup-banners ook op tijd geleverd. We realiseerden ons in Zweden dat we nieuwe nodige hadden omdat de vorige stuk was gegaan. Internet is dan enorm handig, in Zweden ontwerpen en in Nederland laten drukken en bezorgen. Vanmorgen zit (of zat) onze auto in ieder geval vol met spullen voor de markt.

Voor het opbouwen hebben we een duidelijke taakverdeling, samen brengen we de spullen naar de stand, daarna breng ik de auto naar de parkeerplaats en Suzanne richt de stand in. Als ik dan terug kom is het mijn taak om zoveel mogelijk overal vanaf te blijven totdat alles op de juiste plek staat. Wat mij dan de gelegenheid geeft om alvast een rondje over het terrein te maken.

Als alles staat maken we een rondje over het terrein om even bij te praten. Daarna nemen we nog even onze taakverdeling door voor de dag door en is het wachten op de bezoekers. Iedere keer is het weer spannend: wie komen er langs? wordt het druk?

Klik op het kaartje voor een grote formaat.

Dit jaar staan we op het middenterrein op standnummer 61. We hadden natuurlijk graag op plek 62 willen staan 🙂 maar die was al helaas vergeven.

Het belooft een mooie markt te worden. Zoals op de website van de Scandinaviëmarkt staat:

Naast een bomvol marktterrein met meer dan 70 kramen met alles wat Scandinavië te bieden heeft op het gebied van WONEN & DESIGN • ETEN • OUTDOOR & REIZEN • MODE & HANDVAARDIGHEID, is er voor de bezoekers van de Scandinavië Markt 2019 weer een super leuk en interessant aanvullend programma samengesteld. Iedereen is van harte welkom, voor jong en oud is er van alles te doen en te zien!

Wil je dit weekend iets “mysigs” doen? Kom naar de Scandinavië Markt!

De Scandinavië Markt is op zaterdag en zondag geopend van 10.00 tot 17.00 uur op het terrein van Museum Schokland. Meer informatie vind je op de website van de Scandinavië Markt.

Het gebied Mangen ligt tussen de meren Mången och Trehörningen in Värmland. Hier vind je overblijfselen van de oude koper- en ijzergroeves. In het gebied is een tweetal wandelingen uitgezet, een van 3 kilometer en een van 10 kilometer die je langs de groeves leiden.  Onderweg staan er informatieborden die je iets vertellen over het gebied.  De grootste groeve werd geopend in 1564, rond 1900 is men gestopt met het delven van erts. Een deel van de groeves is onderwater gelopen, en een deel is open. Onderweg kom je ook langs de overblijfselen van de het huis van Nils Olsson (1826 – 1896). Nils was enorm sterk en groot, hij had schoenmaat 54. Daar waar de meeste mijnwerkers hun erts met paard en wagen vervoerden trok hij de wagen zelf omdat hij geen paard had. Onderweg wandel je door bossen, langs groeves en ruïnes en kun je genieten van het uitzicht op het meer Mången.

Het wandelpad

Vitsippa

Hej! Iemand heeft de moeite genomen om de wandelaars te begroeten.

Storgruvan

Een van de oude gangen.

In de verte het meer Mången

Elke zaterdag verschijnt er op onze blog een “lördagsmys”. Lördag is zaterdag. Het werkwoord mysa betekent iets leuks, plezierigs of gezelligs doen. Onze blog houden we “mysig”, geen diepgravend achtergrond artikel maar gewoon iets leuks over Zweden. De blog kan over een weetje gaan, een verhaal dat hoort bij een van onze foto’s of een onderwerp wat onze blog nog niet gehaald heeft. Mocht je een suggestie hebben dan mag je dat ook laten weten.

In onze reisgids Värmland, ongerept en avontuurlijk Zweden vind je naast wandelingen ook toeristische tips over Värmland in Zweden.

Op 30 april is het Valborgsmässoafton, de Walpurgisnacht. Sinds de 15de eeuw wordt het feest gevierd ter nagedachtenis aan de heilige Sint Walpurga (Valborg). Zij werd op 1 mei heilig verklaard en zo raakte haar naam verbonden aan de lentefeesten die op die datum gevierd worden.

Walpurgnisnacht uit Faust

Walpurga werd rond 710 geboren in Engeland en stierf in Heidenheim in Duitsland in 779. Ze was de dochter van koning Richard van Wessex. Als non evangeliseerde ze samen met Bonifatius (ja, die van Dokkum) en haar broers in wat nu Duitsland is. Na haar overlijden werden in de nacht van 30 april op 1 mei 870 haar relieken overgebracht naar Eichstätt, waardoor deze nacht de Walpurgisnacht genoemd wordt. De St. Willibald kerk in Eichstätt (Duitsland) is aan haar gewijd en uit de rots waarop haar relieken geplaatst zijn schijnt een geneeskrachtige olie te komen.

In de voorchristelijke tijden geloofden de heidenen dat in deze nacht de boze machten vrij spel hadden. In die nacht zouden heksen op bezems en bokken naar de oude offerplaatsen vliegen. Om de heksen te verjagen maakte men lawaai door met geweren te schieten en op hoorns te blazen en stak men grote vuren aan.
In de beschrijving van de Walpurgnisnacht in Faust, van Goethe, werd de heksensabbat gevierd op de berg Brocken (Blocksberg) in de Duitse Harz. Volgens het verhaal verkocht Faust hier zijn ziel aan Mefisto, de duivel.

De meeste Zweden vieren Valborgsmässoafton niet vanwege de heilige Valborg maar meer als lentefeest en de terugkeer van het licht. Daarmee is de viering ouder dan het christendom. Het christendom breidde zich pas later uit in het noorden en zocht toen verbinding met de oude heidense feesten. Oorspronkelijk werden de vuren niet aangestoken om heksen weg te jagen maar om het oude te verbranden en plaats te maken voor het nieuwe. Dit paste goed bij het paasfeest van de christenen, omdat dat gaat over sterven en leven. Hierdoor hebben de vuren een betekenis in de heidense en de christelijke traditie. Toen het christendom zich uitbreidde werden kerken vaak gebouwd op de plaatsen waar de heidense feesten gehouden werden. Hierdoor raakte het christendom ook verbonden met de plaats van de feesten.

Valborgvuur

Odin

De vikingen eerden op 1 mei hun vruchtbaarheidsgoden Freyr en Freya. Daarnaast stonden ze ook stil bij het offer van Odin (Wodan). Odin hing zich aan zijn voeten op aan een van de takken van Yggdrasil, de levensboom uit de Noordse mythologie, en stak zichzelf in de borst met zijn speer. Zo hing hij ondersteboven aan de boom en staarde naar beneden in het water van een bron. Hij wilde niet dat de andere goden hem te hulp kwamen en bleef zonder eten en drinken negen dagen hangen. Op het einde van de negende nacht zag hij runen in de diepte van de bron. Zijn offer was aanvaard. Odin schreef de runen met zijn eigen bloed in het zand en zijn beproeving eindigde.

Dat dit allemaal op 1 mei samenkomt is niet zomaar. Op het oude Keltische zonnewiel of jaarwiel, dat ook door de Germanen gebruikt werd, is het een zogenaamd kwartpunt tussen de winterzonnewende en midzomer (de kortste en de langste dag).
Toevallig is koning Carl XVI Gustaf van Zweden ook nog eens op 30 april jarig.

Pasen, Påsk, is een van de belangrijkste christelijke feesten. Christenen vieren dat Jezus opstaat uit de dood nadat hij gekruisigd en begraven is. Vandaag de dag is Pasen een mengeling van religie en volksgeloof en is het vooral een lentefeest. Veel Zweden zijn vrij, gaan op vakantie en eten lekker. In Zweden worden de paastakken meestal versierd met gekleurde veertjes. Verder kennen ze natuurlijk ook de paaseieren, kuikentjes etc. als versiering.

De week voor Pasen heet de goede week of stille week, stilla veckan. Christenen staan stil bij het lijden en sterven van Jezus.
De week begint met blåmandag, blauwe maandag. Deze aanduiding komt van het Duitse Blauer Montag uit de tijd dat het altaar en de beelden in de kerk met blauwe doeken bedekt werden. Onze blauwe maandag vindt hier ook zijn oorsprong, vroeger was dit voor gilden vaak een vrije dag of werd er op halve kracht gewerkt. Soms wordt de maandag ook wel zwarte maandag genoemd.

Na maandag volgt de witte dinsdag, vita tisdagen. Onder andere in Bohuslän moesten op zwarte maandag alle schoorstenen geveegd en schoongemaakt zijn zodat ze op dinsdag mooi wit zouden zijn. In Värmland werden op witte dinsdag de poten van de geslachte varkens gekookt en gegeten. De botten bracht men één voor één terug naar de stal zodat de varkens in herfst weer groot en dik zouden zijn.

De woensdag heet dymmelonsdag, in het Nederlands schortelwoensdag. Op woensdag wordt het luiden van de klokken opgeschort tot en met Stille Zaterdag. In Zweden wordt op dymmelonsdag de ijzeren klepel van de kerklok vervangen door een houten klepel (dymmel) zodat het geluid doffer werd. Of er wordt stof om de klepel gewikkeld om de klok doffer te laten klinken.

Witte donderdag heet in Zweden Skärtorsdag. Witte donderdag verwijst naar de gewoonte om het altaar en de kruisbeeld in de kerk te bedekken met een wit kleed. Het voorvoegsel skär voor torsdag (donderdag) komt van het oude noorse woord voor schoon, blank, mooi, helder. Skärtorsdag is ook een dag van reiniging.

De donderdag voor Pasen had ook een betekenis in het oude volksgeloof. Heksen reisden op die dag naar Blåkulla om de heksensabbat te vieren met de duivel. De heksen vlogen dan op een bezem, een pook of andere alledaagse gebruiksvoorwerpen. Het was dan ook verstandig om alle voorwerpen die een heks zou kunnen gebruiken te verstoppen. De schoorsteenklep werd afgesloten om te voorkomen dat een heks binnen zou komen. Geweerschoten in de lucht konden gebruikt worden om heksen te verjagen. Met Pasen keerden de heksen weer terug. (dus mocht je iemand kennen die toevallig “op vakantie” is deze dagen …) Als je in de paastijd door Zweden rijdt zie je af en toe bij een huis een pop van een heks. In de 19de eeuw is de traditie ontstaan dat kinderen zich verkleedden als heks, påskkärring, en langs de deuren gingen om iedereen een vrolijk pasen te wensen in ruil voor snoepgoed.

Goede vrijdag heet in het Zweeds Långfredag, lange vrijdag. De naam lange vrijdag is ontstaan omdat deze dag een lange en moeilijk dag was voor Jezus.
Zaterdag is het Påskafton, Paasavond. In het Nederlands wordt de dag ook Stille zaterdag genoemd omdat de klokken niet luiden tot aan de Paaswake. In Zweden wordt Påskafton in vergelijking tot eerste Paasdag steeds belangrijker. Net zoals Kerstavond, Julafton, wordt ook Paasavond steeds meer gevierd.

Zondag is het dan eindelijk Påskdagen, Pasen. Tijd voor het paasontbijt en een dag om erop uit te gaan!

Glad Påsk,  Vrolijk Pasen!