Eerder schreven we al een lördagsmys over de bruk. Dit keer lichten we er een van de allermooiste uit: Borgvik. Borgvik ligt in het zuiden van Värmland in de gemeente Grums, ongeveer 35 kilometer ten westen van Karlstad. Deze voormalige järnbruk, ijzerindustrie, is goed bewaard gebleven. Al wandelend door dit pittoreske dorpje krijg je een mooi beeld van de geschiedenis.

Een nieuwjaarskaart met daarop Borgvik toen het nog volop in bedrijf was.

In de 14de stonden er in Borgvik al molens voor het malen van graan. In het begin 17de eeuw kwam de ijzerindustrie op en werd Borgvik ook een järnbruk. Het dorpje groeide en er ontstond een bloeiende ijzerindustrie. Het ijzer voor de Eiffeltoren voor de wereldtentoonstelling in 1889 kwam uit Borgvik. In 1925 werd de ijzerproductie in Borgvik beeïndigd. De walserij en het machinepark is in 1930 opgeblazen en verkocht als schroot. Borgvik had toen ongeveer 700 inwoners en had onder andere ook een zagerij en een timmerfabriek.

Hier werd het ijzer gewogen voordat het getransporteerd werd.

Herrgård uit de 18de eeuw.

Het voormalige badhuis is tegenwoordig een antiek en curiosa winkeltje.

De hyttruin

In de verte de oude molen, het is nu een hotel-restaurant Kungskvarnen.

Het kerkje van Borgvik

Tegenwoordig heeft Borgvik ongeveer 350 inwoners. Een deel van de oude gebouwen is bewaard gebleven en hebben een cultuurhistorische waarde en zijn vaak het decor voor trouwfoto’s. In Borgvik kun je meer doen dan alleen door het oude plaatsje wandelen, er is genoeg te kijken en te doen. In de oude gebouwen vind je een museum, restaurants, een hotel, kunstgaleries, winkeltjes en ateliers.

Hem62 organiseert maatwerkvakanties naar Värmland en schrijft reisgidsen over Zweden. Onze reisgidsen over Värmland en Dalarna zijn te bestellen in onze webshop. Ons vakantieaanbod vind je op deze website.

Elke zaterdag verschijnt er op onze blog een “lördagsmys”. Lördag is zaterdag. Het werkwoord mysa betekent iets leuks, plezierigs of gezelligs doen. Onze blog houden we “mysig”, geen diepgravend achtergrondartikel, maar gewoon iets leuks over Zweden. De blog kan over een weetje gaan, een verhaal dat hoort bij een van onze foto’s of een onderwerp wat onze blog nog niet gehaald heeft. Mocht je een suggestie hebben dan mag je dat ook laten weten.

Het Torsby Fordonsmuseum is een klein auto- en motormuseum (fordon betekent voertuig). De collectie omvat ongeveer 125 auto’s en motoren. Het meest bijzondere stuk is de vrachtauto die de Frykenbilen genoemd wordt.

Bij de Frykenbilen hoort een stukje geschiedenis. In de winter van 1936, om precies te zijn op 27 februari, hadden Sven Ljungkvist en Axel Bredsberg de opdracht gekregen om sneeuw te ruimen op het meer Fryken zodat er een drafbaan gemaakt kon worden. Op ongeveer 100 meter van de oever reden ze over een dunne plek in het ijs. Het ijs brak en de auto begon langzaam te zinken. Sven en Axel wisten gelukkig tijdig uit de cabine te klimmen zodat ze niet meegenomen werden de diepte in. Meteen na het ongeluk werd begonnen met dreggen naar de vrachtauto, maar na week gaf men het op. De auto bleef op de bodem van het meer liggen.

Frykenbilen (dit deel was niet meer bruikbaar bij de restauratie)

Begin jaren 80 zijn er meerdere pogingen gedaan om de auto te vinden en te bergen maar allen zonder resultaat. In 1984 kon een duiker de locatie van de auto aanwijzen. Besloten werd om in 1985 een nieuwe bergingspoging te wagen. Een groot ponton met twee hijskranen voer het meer Fryken op om de auto te bergen. Op de plek van het ongeluk was het meer ongeveer 65 meter diep, maar het lukte toch om de auto op te hijsen en aan land te krijgen.

De gerestaureerde Frykenbilen (Scania Vabis 1928) met voorop de grote sneeuwploeg.

De vrachtauto waarmee Sven en Axel bijna 50 jaar eerder hun onfortuinlijke avontuur beleefden werd de Frykenbilen gedoopt. Voor de kenners, het is een Scania Vabis (modeljaar 1928). Na een restauratie die bijna vijf jaar geduurd heeft is de Frykenbilen nu een van de museumstukken in het Torsby Fordonsmuseum

De werkplaats van Anders Lindström

Het verhaal achter de Frykenbilen is niet het enige onfortuinlijke verhaal uit de autogeschiedenis van Torsby. Als Anders Rudolf Lindström niet zoveel pech gehad had, dan had Torsby nu misschien wel een bloeiende automobielindustrie gekend. Anders was in het begin van de 20ste eeuw een handelaar in specerijen in Torsby. Zijn droom was om een zelfrijdend voertuig oftewel een auto te maken. In 1910 verscheen zijn eerste “auto”. De ijzeren wielen maakten nogal wat lawaai en de motor sloeg op iedere helling af. Anders besloot dat het anders moest en begon aan een nieuw model te werken. Het project van Anders trok belangstelling en gemeenteraadslid Emil Rylander beloofde de auto voor 6000 Zweedse kronen te kopen. Toen Anders deze auto afleverde had hij bestellingen voor ongeveer 50 auto’s. De auto’s die Anders maakte droegen de merknaam LT-Bilen, Lindström Torsby Bilen.
Het noodlot sloeg echter toe. In een koude februarinacht in 1922 ontstond er brand in de werkplaats en brandde alles tot de grond toe af. Anders was niet verzekerd en hiermee kwam de automobielindustrie in Torsby tot een voortijdig einde. Anders heeft slechts enkele auto’s gebouwd waarvan er helaas geen enkele meer over is.

Saab 92 De Luxe uit 1952

Een deel van de motorencollectie

Hoewel het Torsby Fordonsmuseum niet heel groot is, is het zeker een bezoek waard. Naast de Frykenbilen en de werkplaats van Anders Lindström vind je er oude modellen van Saab, Rolls Royce, Volkswagen, Harley Davidson, Packard etc. In het cafeetje kun je terecht voor een kop koffie, gebak of een ijsje. Het adres: Gräsmarksvägen 8, 685 33 Torsby

Hem62 organiseert maatwerkvakanties naar Värmland en schrijft reisgidsen over Zweden. Onze reisgidsen over Värmland en Dalarna zijn te bestellen in onze webshop.
Ons vakantieaanbod vind je op deze website.

Elke zaterdag verschijnt er op onze blog een “lördagsmys”. Lördag is zaterdag. Het werkwoord mysa betekent iets leuks, plezierigs of gezelligs doen. Onze blog houden we “mysig”, geen diepgravend achtergrondartikel, maar gewoon iets leuks over Zweden. De blog kan over een weetje gaan, een verhaal dat hoort bij een van onze foto’s of een onderwerp wat onze blog nog niet gehaald heeft. Mocht je een suggestie hebben dan mag je dat ook laten weten.

De oudste skiwedstrijd ter wereld is de Vasaloppet. Deze wedstrijd wordt ieder jaar gehouden als herinnering aan de vlucht van Gustav Vasa naar Noorwegen in 1521. Meer hierover lees je in deze lördagsmys. Hoewel de barre tocht van Gustav Vasa bijna 400 jaar geleden plaatsvond werd er al veel langer geskied in Scandinavië. Meer dan 7000 jaar geleden gebruikten nomadische stammen al ski’s om zich voort te bewegen op sneeuw. Zo konden ze gemakkelijk goederen vervoeren en jagen. De oudste rotschilderingen waarop een mannetje met ski’s te zien is, is ongeveer 4500 jaar oud.

Kalvträskski in het skimuseum in Umeå

Een van de oudste en beste bewaarde ski’s is de Kalvträskski. Deze ski is 5200 jaar oud en is gevonden in het dorpje Kalvträsk in de gemeente Skellefteå in Zweden. De ski’s waren ongeveer 2 meter lang en 15 centimeter breed. De skistok die erbij gevonden is was ongeveer 1,5 meter. De ski is te bekijken in het skimuseum in Umeå.

Ullr op ski’s. Böksta runensteen

Ook in de Noordse mythologie kwamen ski’s voor. De goden Ullr en Skaði worden vaak afgebeeld met ski’s. Zij worden dan ook gezien als de goden van het skiën en de jacht. Op de runensteen van Böksta (11de eeuw), gemeente Uppsala, staat een afbeelding van een mannetje op ski’s dat vermoedelijk de god Ullr moet voorstellen.

Ullr op ski’s

Het woord ski komt van het Oudnoorse woord skíð wat gespleten hout of houten stok betekent. In het Oudnoords werd skiën beschreven als fara á skíðum wat zoveel betekent als zich voortbewegen op ski’s. Weetje: het woord slalom komt uit het Noors. Het woord slalåm bestaat uit sla wat steile helling betekent en låm wat pad betekent. Om een steile helling op ski’s veilig af te dalen maak je bochten, je doet dus een slalom.

De eerste houten ski’s konden niet goed vastgemaakt worden en werden voornamelijk op vlak terrein gebruikt. Tot de 19de eeuw waren ski’s vooral praktisch. De Noor Sondre Norheim (1825-1897) vond de eerste stijve skibinding uit. Hiermee bleven de ski’s beter zitten en kon men zich er nog beter mee voortbewegen zonder dat de ski’s losschoten. Vanaf dat moment werden de ski’s ook gebruikt voor recreatie. Het heeft echter nog een hele tijd geduurd voordat skiën in Europa populair werd. Pas aan het eind van de 19de eeuw begon het skiën een vlucht te nemen en breidde het zich uit naar Zwitserland, Duitsland, Oostenrijk en Frankrijk. Sondre Norheim wordt gezien als de vader van het skiën. Door de jaren heen zijn de ski’s steeds verder ontwikkeld en is het een populaire wintersport geworden.

Pas geprepareerde piste op Hovfjället.

Branäs

In Zweden wordt met skiën zowel längdskidåkning (langlaufen) als alpineskiën (alpint) bedoeld. In Värmland kun je op veel plaatsen skiën en langlaufen. De meest bekende gebieden zijn Branäs, Hovfjället en Ski Sunne. Het grootste skigebied in Värmland is Branäs. Branäs heeft 31 afdalingen, 21 liften, het langste stuk dat je in één keer kunt skiën is 3 kilometer en het hoogteverschil is 415 meter. Ondanks de korte dagen in de winter kan er toch lang geskied worden omdat een groot deel van de pistes verlicht is. Verder vind je er 28 kilometer aan loipes. Hovfjället is kleiner maar kent nog steeds 21 afdalingen 6 liften en ongeveer 20 kilometer aan loipes. Ski Sunne is nog wat kleiner maar met 9 pistes absoluut niet minder leuk. Ook als je niet wilt skiën is het leuk om een kijkje te nemen in de skigebieden. Tip: neem een slee mee want ieder gebied heeft een sleehelling (pulkabacke) die erg leuk is voor de kinderen.
Verder kun je het hele jaar door langlaufen in de skitunnel in Torsby. De tunnel is 1,3 kilometer lang en de binnentemperatuur ligt rond de -3°C. Zweden kent ongeveer 200 grote en kleine skigebieden waardoor er ruim voldoende keus is.
(de sites zijn alleen in alleen het Zweeds … Wil je meer informatie of kom je er met google translate niet uit laat het ons dan weten)

Hem62 organiseert vakanties naar Värmland en schrijft reisgidsen over Zweden. Onze reisgidsen over Värmland en Dalarna zijn te bestellen in onze webshop.
Ons vakantieaanbod vind je op deze website.

Elke zaterdag verschijnt er op onze blog een “lördagsmys”. Lördag is zaterdag. Het werkwoord mysa betekent iets leuks, plezierigs of gezelligs doen. Onze blog houden we “mysig”, geen diepgravend achtergrondartikel, maar gewoon iets leuks over Zweden. De blog kan over een weetje gaan, een verhaal dat hoort bij een van onze foto’s of een onderwerp wat onze blog nog niet gehaald heeft. Mocht je een suggestie hebben dan mag je dat ook laten weten.

In Nederland hoor je de eerste dagen van het nieuwe jaar “gelukkig nieuwjaar”, “de beste wensen” enz. In Zweden werkt dat net iets anders.

Vanaf de eerst advent tot kerstavond julafton, wenst men God jul, vrolijk kerstfeest. Daarna houden de Zweden het tot 30 december op God fortsättning, een goede voortzetting van de feestdagen.
Op 30 en 31 december wenst men elkaar God slut, een goed uiteinde (van het oude jaar). Op nieuwjaarsdag wenst men elkaar Gott nytt år, gelukkig nieuwjaar. Daarna wenst men elkaar God fortsättning, goede voorzetting van het nieuwe jaar. Dit laatste doet men dan ongeveer tot Driekoningen.

Zelfs als je je vergist, het is natuurlijk altijd aardig om iets positiefs te wensen.

We zijn 2020 net begonnen en hebben de nodige plannen voor dit jaar. In januari beginnen we met twee beurzen. Reis&Co in Groningen op 11 en 12 januari. De Noord-Limburgse Vakantiebeurs in Hamont (België). De laatste is uiteraard goed bereikbaar vanuit België, maar ook vanuit Eindhoven en Roermond.
We doen dit jaar niet alleen maar beurzen, we hebben ook ander plannen, maar daarover later meer.

Hem62 organiseert vakanties naar Värmland en schrijft reisgidsen over Zweden. Onze reisgidsen over Värmland en Dalarna zijn te bestellen in onze webshop.
Ons vakantieaanbod vind je op deze website.

Elke zaterdag verschijnt er op onze blog een “lördagsmys”. Lördag is zaterdag. Het werkwoord mysa betekent iets leuks, plezierigs of gezelligs doen. Onze blog houden we “mysig”, geen diepgravend achtergrondartikel, maar gewoon iets leuks over Zweden. De blog kan over een weetje gaan, een verhaal dat hoort bij een van onze foto’s of een onderwerp wat onze blog nog niet gehaald heeft. Mocht je een suggestie hebben dan mag je dat ook laten weten.

Dit is de laatste lördagsmys van 2019, we gaan er even tussenuit, maar in januari is de lördagsmys weer terug. Dit betekent niet dat je de rest van het jaar zonder leuke weetjes en mooie foto’s moet zien door te komen. Morgen is het 1 december en om in de kerststemming te komen hebben we een speciale Hem62 Julkalender gemaakt. Iedere dag openen we een vakje van onze Hem62 Jul Kalender met daarin een klein cadeautje in de vorm van een weetje, een filmpje, knutselproject, recept of …

Je kunt de Hem62 Julkalender iedere dag te bezoeken of ons volgen op Facebook of je inschrijven op de speciale Julkalender nieuwsbrief.

Hem62 organiseert vakanties naar Värmland en schrijft reisgidsen over Zweden. Onze reisgidsen over Värmland en Dalarna zijn te bestellen in onze webshop.
Ons vakantieaanbod vind je op deze website.

Elke zaterdag verschijnt er op onze blog een “lördagsmys”. Lördag is zaterdag. Het werkwoord mysa betekent iets leuks, plezierigs of gezelligs doen. Onze blog houden we “mysig”, geen diepgravend achtergrondartikel, maar gewoon iets leuks over Zweden. De blog kan over een weetje gaan, een verhaal dat hoort bij een van onze foto’s of een onderwerp wat onze blog nog niet gehaald heeft. Mocht je een suggestie hebben dan mag je dat ook laten weten.