Het wagentje

Sinds we ons huis kochten en waarschijnlijk ook de jaren daarvoor al, stond er een door struiken overwoekerd wagentje in onze tuin. Voor ons een aardig ding om te zien maar veel hadden we er niet mee. De laatste jaren was de struik ernaast wat groter gegroeid en in de zomer werd het wagentje bijna helemaal aan het zicht onttrokken.

Een tijd geleden zaten we met Ineke te praten en kwam het gesprek op het wagentje in onze tuin. Ineke is paardenliefhebber en geïnteresseerd in alles wat met paarden te maken heeft. Voor ons was het gewoon wagentje, geen idee waar het vandaan kwam of wat het precies was. Ja, in de kelder stond nog een bankje dat er waarschijnlijk op hoorde, maar veel meer wisten we er niet van.

Gisteren kwam Ineke op bezoek om gezellig bij te praten. We hadden het over van alles, van bosbranden, tot zilver, dalapaarden én het wagentje. Uiteindelijk zijn we de tuin ingegaan en naar het wagentje gaan kijken. Na een grondige inspectie bleek het wagentje in het verleden dienst te hebben gedaan als plantenbak. We hebben geen idee hoe lang het geleden is, maar de grijze vuilniszakken die eronder lagen om het zand vast te houden, bleken de tand des tijds ruimschoots doorstaan te hebben. Ze waren vuil maar nog bijna in nieuwstaat. Dat was niet te zeggen van het wagentje, het hout heeft het in al die jaren behoorlijk te verduren gehad. Toen de potgrond waar het wagentje vol mee lag er af was, was het ding weer een groot aantal kilo’s lichter en na de struik nog wat geweld aan te hebben gedaan kwam het wagentje langzaam vrij. We konden nu zien hoe het ding in elkaar zat en of we het konden verplaatsen.

Op zoek naar het wagentje.

We zien al iets meer …

De assen bleken nog goed te draaien en door gelijktijdig heel voorzichtig aan de wielen te draaien kregen we het wagentje vooruit en even later stond het op het gras. Nu konden we goed zien wat er onder de struiken vandaag gekomen was. Het bleek een alleraardigst wagentje te zijn. En na een grondige inspectie kregen we ook een idee hoe het in elkaar gezeten heeft en met welk vernuft het geconstrueerd is.

De grondige inspectie, komt het wagentje door de keuring?

Na alles bekeken te hebben werden we zelf ook nieuwsgierig. Ik ben het bankje dat in de kelder stond gaan halen en het bleek wonderwel te passen. Nu kreeg het wagentje een heel ander aanzicht. Het moet in zijn goede jaren echt een leuk wagentje geweest zijn. Op het voorste bankje was nog iets van de verf te zien en we zagen dat het mooi beschilderd was geweest. Een nadere inspectie van het voorste bankje leverde op dat er een klep in zat die open kon. Onder die klep stond met potlood iets geschreven wat ik nog moet zien te ontcijferen misschien dat dat iets prijsgeeft over de geschiedenis van het wagentje.

Het wagentje in vol ornaat. Hampus had gezelschap gekregen van Kristian. Bij nader inzien kloppen de verhouding wagentje en paardjes niet helemaal.

Het wagentje staat op een wat betere ondergrond en de bankjes gaan allebei de kelder in.

Het wagentje zal waarschijnlijk nooit meer rijden maar wie weet vinden we er samen met Ineke een goede bestemming voor. Als het opgeknapt is, is het in ieder geval een leuk ding om te zien. Voorlopig blijf het bij ons in de tuin staan op een plek die niet overwoekerd raakt en op een ondergrond waarbij de wielen niet meer in het zand en gras staan.

Hampus en Kristian mochten even op het wagentje staan (als ze voorzichtig zouden doen).

 

 

 

Tussen Borlänge, Avesta en Falun.

Gisteren zijn we op pad geweest in de buurt van Borlänge, Avesta en Falun. We waren vroeg op weg en ook weer heel laat thuis. Vanmorgen heb ik op de kaart gekeken en ik schat dat we bijna 600 kilometer hebben afgelegd en dan te bedenken dat er geen snelwegen zijn. Maar het weer was prachtig en de plekken die we wilden bezoeken hebben we allemaal gevonden en zelfs nog een paar die op ons lijstje met “losse eindjes” stonden. Verder hebben we heel veel foto’s gemaakt, dingen gedocumenteerd en vooral genoten!

Stora Skedvi

De varkens bij Stora Skedvi.

Onderweg kwamen we door het dorpje Stora Skedvi een klein dorpje 20 kilometer bij Borlänge vandaan. Eerste passeerden we het mooie kerkje en even laten zagen we grote weilanden met varkens inclusief parkeerplaats en informatiebord. We zijn een kijkje gaan nemen en het bleek dat in Stora Skedvi een aantal lokale bedrijven samenwerken. Bij die bedrijven hoorde deze varkensfokker, maar ook een aardappelboer, pluimveehouder, een bakkerij en een winkeltje. Samen maken staan ze garant voor lokale delicatessen. Het was erg mooi om te zien dat het zo ook kan. Na ons bezoek een Stora Skedvi ging onze tocht weer verder in dit uiterste puntje van Dalarna. Het is teveel om hier allemaal op te noemen, maar we kunnen er wel een boek over schrijven ;-).

Hoe divers Zweden is, een totaal ander landschap dan we gewend zijn.

Een sluisje in een kanaal van enkele tientallen meters dat twee meren met elkaar verbindt.

Uiteindelijk vindt het water altijd een weg.

Het water stopt plotseling?

Hier blijft het water

Landschapje

Uitzicht over Falun. Op de voorgrond Falu Gruva, in de verte de skischansen van Lugnet.

 

Ludvika

Het stadje Ludvika met ongeveer 15.000 inwoners ligt aan het meer Väsman in Dalarna. Het is de hoofdstad van de gemeente met dezelfde de naam. De stad zelf ligt echter voor een gedeelte in de aangrenzende gemeente Smedjebacken waardoor beide plaatsen vaak in één adem genoemd worden: Ludvika – Smedjebacken.

Gisteren waren er twee grote loppmarkanader (rommelmarkten). Onze eerste stop was de markt bij Hammarbacken, niet dat we die bewust gekozen hadden, we kwamen er toevallig als eerste langs. Hammarbacken ligt aan de oever van het Väsman. Vanaf de weg zagen we al de vele kraampjes. Zonder al te veel moeite wisten we een parkeerplaats te bemachtigen en even later liepen tussen de kraampjes te kijken naar wat er allemaal te koop was. Iedere keer zien we hoe breed het assortiment is, je vindt er oude legerspullen, gebreide sokken, boeken, gereedschap en nog veel meer. We vonden dit keer niet iets wat we mooi genoeg vonden en zo vertrokken we zonder aanwinst naar de volgende markt.

Hammarbacken

De andere markt die we bezochten was bij de gammelgård. Dit moest volgens de beschrijving één van de grootste markten in Dalarna zijn. De drukte wees er in ieder geval wel op. Een parkeerplaats bemachtigen was een uitdaging en uiteindelijk zijn via een omweg in een wijk in de buurt beland en vanaf daar naar de markt en de gammelgård gewandeld.

De markt bij de gammelgård.

De markt was inderdaad groot en al slingerend tussen de rijen kraampjes bekeken we wat er zoal te koop werd aangeboden. Toen we uitgekeken waren zijn we naar de gammelgård gewandeld. De gammelgård of hembygdsgård is zoals in zoveel plaatsen in Zweden vrij toegankelijk openluchtmuseum. Het is altijd leuk om er een kijkje te nemen en wat te leren van de geschiedenis van de omgeving. Hoewel we wel moeten toegeven dat de ene hembygsgård de andere niet is, soms is het een verzameling oude gebouwen waar af en toe een evenement is maar waar verder niets te beleven valt. Soms is het echter een echt museum, met uitleg en waar de gebouwen ingericht zijn met voorwerpen en interieurs van vroeger. De gammelgård van Ludvika zit in die laatste categorie. Het was erg leuk om er rond te wandelen en te leren hoe het er vroeger aan toe ging en waar de gebouwen voor dienden. Interessant was ook het kleine museum met mineralen uit de regio en de rest van de wereld. Een steen is toch echt meer dan gewoon een steen.

De gammelgård.

Een oud klaslokaaltje.

Het was, alweer, schitterend weer.

Naast de gammelgård ligt het gruvmuseum met oude gebouwen uit de tijd dat er nog ijzererts gewonnen werd. Het museum was mooi aangelegd. Op het terrein krijg je een goed beeld hoe met simpele techniek al die gebouwen voorzien werden van mechanische energie die door een groot waterwiel via indrukwekkende constructies werd overgebracht.

Het imposante waterwiel van de groeve.

Deel van het gruvmuseum.

De transportband voor ijzererts. 

Voor het wisten was onze middag voorbij en was het tijd om weer langzaam richting Stöllet te gaan. Voor de terugweg hadden we een aantal plekken gepland waar we nog even wilden gaan kijken om te zien of ze nog zo waren als we dachten. Het bleek dat sommige dingen waarvan we dachten dat ze er nog waren alweer verdwenen waren of in zo’n staat dat we ze niet gaan opnemen in onze reisgids. Soms werden we aangenaam verrast en ontdekten we weer iets nieuws. Kortom we zijn nog druk aan het schrijven en corrigeren maar het eind is in zicht denken we.

Ook onderweg schrijven we stukjes.

Hampus, ons dalapaard, was weer mee op pad. De storm van laatst was te heftig voor een groot aantal bomen.

 

 

 

 

De terugweg …

Gisteren stond Borlänge en omgeving op ons programma. Op de heenweg hebben we een kleine omweg gemaakt omdat we in Gagnef bij de drijvende bruggen wilden gaan kijken. De meest bekende is de brug in Kyrkbyn die ook open is voor autoverkeer. Vroeger was het een echte drijvende brug, tegenwoordig is het een pontonbrug die nog steeds gerekend wordt als drijvende brug. De oudste drijvende brug ligt echter een eind verderop, alleen is deze gesloten voor autoverkeer, maar te voet en met de fiets kun je er gewoon overheen.

Even genieten

Het was mooi weer en aan de brug had men een soort steigertje gemaakt. Een prachtige plek voor een fika, in ons geval een simpele variant met “kaffe och bulle” (koffie en een kaneelbroodje). Na genoten te hebben van onze fika, de stilte en het mooie weer zochten we drukte van Borlänge op. Borlänge is een stad met ongeveer 40.000 inwoners. Kupolen, de koepel, is een groot overdekt winkelcentrum in de stad met daaromheen een groot aantal andere winkels zoals een IKEA, Elgiganten etc. Een stukje verderop ligt de hantverksbyn, met een mooi park en oude huisjes waar het een stuk rustiger is.

Het plan voor vandaag doornemen.

Er is maar één iemand die over het plan gaat dus dan heb ik tijd om even op pad te gaan met de camera 🙂

Hantverksbyn

Toen we uitgekeken waren in Borlänge hebben we de drukte verlaten en zijn we beland in het dorpje Torsång, een klein plaatsje buiten Borlänge waar een totaal andere sfeer hangt, water, oude huizen en een kerkje. Verder ligt er een glassboa waar ze heerlijk ijs verkopen.

Torsång

Uitzicht over Djurmo.

En dan de terugweg, die verliep eigenlijk voorspoedig, uitzichtje, ondergaande zon, spiegelgladde meren, totdat …

We reden al een tijdje over een grusväg en ze hadden net nieuwe stenen, het zijn te grote stenen om grind te noemen, gestrooid. De auto hobbelde en de je voelde de banden glijden over de stenen. We rijden vaker dit soort wegen, aangenaam is het niet, maar het is te doen. Totdat ik merkte dat het sturen lastig ging en we ook op de vlakke stukken meer hobbelden dan nodig was. Dit was niet goed, ik stapte uit en zag dat een van onze voorbanden lek was. We hebben de auto nog even laten rollen totdat die wat vlakker stond en zijn de band gaan wisselen. Dit ging boven verwachting snel en niet veel later waren we weer op weg. Nu een dezer dagen maar even op zoek naar een nieuwe band zodat we weer een reservewiel hebben.

Natuurlijk was ons paard ook weer mee op pad.

Rij naar het noorden en sla een zijweg in

Vandaag zijn we op onderzoek gegaan in het gebied rondom Orsa. Na een paar boodschappen gedaan te hebben en een bezoekje aan het turistbyrå in Orsa zijn we op verkenning gegaan. Suzanne had een nieuw foldertje gevonden met wat leuke dingen om te bekijken. Aan de hand van dat foldertje en de routebeschrijving die erin stond gingen we op pad.  Stap één was “rij naar het noorden”, dat was eenvoudig, daarna sla je na het riviertje de Ämån linksaf richting Ämådalen, “tja, eeuh, er zijn meerdere riviertjes en er staan geen namen bij”. Wat ook niet hielp is dat de spellingshervorming van 1889, waarbij de “e” vervangen werd door “ä” niet consequent was doorgevoerd, waardoor je zowel Ämåndalen als Emåndalen tegenkomt. Ondanks dat bestond de afslag die aangeduid was niet. Nogmaals de kaart geraadpleegd, weer een stukje teruggereden en voor de zekerheid de topografische kaart er op nageslagen, het leek erop dat we op de juiste weg waren. Als je de routebeschrijving zo maakt kun je net zo goed schrijven “rij naar het noorden en sla een zijweg in”. Overigens is dat vaak al voldoende om mooie plekken zonder routebeschrijving te vinden.

Hoe vaak we dit bordje al gezien hebben. “Bosweg. Obstakels en gevaren kunnen voorkomen.”

Na een tijdje over de onverharde weg gereden te hebben zagen we een bordje met de tekst “Pilstupet 1”. We waren echt op de juiste weg beland, na ruim een kilometer doorgereden te hebben, want je weet nooit hoe lang een kilometer precies is, kwamen we tot de conclusie dat er iets niet klopte. Weer namen we de topografische kaart erbij en zagen dat we veel te ver waren doorgereden. Dan maar keren en terug naar het bordje. Toen we daar goed keken zagen we een wandelpad. Het leek erop dat de wegwijzer een kwart slag gedraaid was en niet meer de juiste kant op wees. We hebben toen de auto geparkeerd en zijn gaan wandelen en warempel na een tijdje kwamen we aan bij de kleine stroomversnelling die we zochten.

Het wandelpad.

De stroomversnelling die we zochten.

Nu we ongeveer wisten wat ons te wachten stond zijn we verder gereden. Het foldertje hebben we maar aan de kant gelegd, hier hadden we niets aan. De topografische kaart op mijn telefoon was een stuk duidelijker en zo reden we in ons eentje over een mooie weg van waterval naar waterval. Onderweg hebben we alles gedocumenteerd en gezorgd dat we wel een juiste beschrijving hadden.

Bösfallet

De Emån (Ämån) is tot 1970 gebruikt voor houttransport.

Nadat we alle punten op ons lijstje afgewerkt hadden was het tijd voor de terugreis. Doorgaans kiezen we een andere terugreis dan heenreis en omdat we op de heenweg al via Mora en Orsa waren gereden gingen we nu terug van Orsa via Våmhus, Venjan, Limedsforsen en Malung. We hebben een prachtige “werk”dag gehad, we vertrokken om half negen en ‘s avonds rond half elf waren we weer in Stöllet.

Tijd voor het avondeten.