Lördagsmys: Sneeuw

“Ligt er al sneeuw?” is iets wat ons vanaf september regelmatig gevraagd wordt. Naarmate de winter vordert verandert de vraag in “Hoeveel sneeuw ligt er?” en in het voorjaar verandert de vraag naar “Ligt er nog sneeuw?”.

Nu ligt er in Stöllet inderdaad gedurende een deel van het jaar sneeuw. Na de zomer kijken veel Zweden uit naar de winter maar in het voorjaar zijn ze ook echt wel klaar met de sneeuw. Onze ervaring is dat in Stöllet de eerste sneeuwbui in oktober valt en we het laatste sneeuwbuitje eind april of begin mei zien. Op de hoger gelegen delen kan in mei nog zomaar een heel pak sneeuw liggen.

Mei 2017

De weersvoorspelling in de gaten houden is de meest eenvoudige manier om erachter te komen of het gaat sneeuwen. Als je wilt weten hoeveel sneeuw er ligt dan kun je terecht op de website van het SMHI. Het SMHI houdt ieder een seizoen een sneeuwdieptekaart (snödjupkarta) bij. De kaart wordt dagelijks bijgewerkt en zo kun je mooi het verloop van de sneeuwval volgen. De link naar de snödjupskarta vind je hier.

Snödjupskarta, Sneeuwdieptekaart – 8 maart 2018 – SMHI

Als je zo’n 6 maanden per jaar met een vorm van sneeuw te maken hebt, leidt dat tot de nodige woorden voor sneeuw en wat daarbij hoort: blötsnö, dagsmeja, drivsnö, flingsnö, glitter, isnålar, julesnö, klibbsnö, kornsnö, kramsnö, lapphandskar, lappvantar, lössnö, modd, nysnö, packsnö, pudersnö, pärlsnö, skare, skarsnö, slask, snö, snöblask, snöboll, snödrev, snödriva, snöfall, snöflinga, snöglopp, snögubbe, snökorn, snökristall, snömodd, snörök, snöslask, snöstjärna, snöstorm, snösörja, snöyra, spårsnö, storstadssnö, yrsnö. En dan is dit nog maar een deel van de woorden.

IJskristallen – Iskristaller

In het dagelijkse taalgebruik heb je de woorden gelukkig niet allemaal nodig. Als je kunt dat zeggen dat het sneeuwt: “det snöar” dan ben je al een aardig eind. Als er kramsnö, plaksneeuw, ligt dan is het tijd om een snögubbe, sneeuwpop, te maken of een snöbollskrig, sneeuwballengevecht, te houden. Als het te koud wordt dan verdwijnt het vocht uit de sneeuw en is het onmogelijk om er nog een bal van te maken en blijft er pudersnö, poedersneeuw, over.

Snögubbe (foto: 1 jan. 2018)

Sneeuw zorgt niet alleen voor mooie plaatjes maar ook voor leuke anekdotes:

Tijdens onze eerste winter in Stöllet toen Emma nog een stuk kleiner was lag er een dik pak sneeuw. Suzanne had Emma gevraagd een paar vetbollen voor de vogeltjes in de boom in de tuin te hangen. Dus ging Emma gewapend met vetbollen naar buiten. Toen Suzanne Emma bezig zag riep ze dat ze bollen hoger moest hangen. Emma antwoordde dat ze niet hoger kon. Waarna Suzanne pas zag dat ze tot haar middel in de sneeuw stond en inderdaad net bij de onderste takken kon.

De mannen die het kerkhof onderhouden maken ook onze oprit sneeuwvrij. Hierdoor hoeven we de auto niet aan de weg te laten staan en hoef ik alleen maar een paadje naar de voordeur te ruimen. Zo reden we keurig door naar het eind van de oprit om erachter te komen dat de sneeuw aan de zijkanten zo hoog lag dat we de portieren niet open konden maken.

Sneeuwschuiver met panne.

Op een van onze ritten zagen we dat ons een sneeuwschuiver tegemoet kwam. Omdat de weg smal was zochten we een plekje om ruimte te maken zodat hij ons kon passeren. We stonden een tijdje stil en zagen dat de sneeuwschuiver ook stil stond. We zijn toen doorgereden en toen we bijna bij de sneeuwschuiver waren kwam de chauffeur op ons af gelopen. Hij vond het vervelend, maar de sneeuwschuiver was stuk en hij blokkeerde nu de hele weg. Hij had al doorgegeven dat hij pech had en dat de hulp nog wel even op zich liet wachten. We zijn toen gekeerd en hebben een andere route naar onze bestemming gezocht.

Februari 2018

Op naar de winter! Als er in het voorjaar nog een sneeuwbui valt zal er vast wel een Zweed het verzuchten: helvetes jävla skitsnö 🙂

 

Lördagsmys: St. Maarten en de ganzen

Morgen is het 11 november, de naamdag van St. Maarten. In Nederland gaan de kinderen in sommige plaatsen langs de deuren met lampions. Ze zingen dan een liedje over St. Maarten en krijgen iets lekkers.

In Zweden noemt men de dag waarop St. Maarten gevierd wordt Mårtensmässan, de dag ervoor heet Mårtensafton, vrij vertaald St. Maartens’ avond. De Zweden vieren feesten graag de avond, afton, van te voren. Voor de meeste feestdagen hebben ze een “afton”, julafton (kerst), påskavond (pasen), pingstafton (pinksteren), valborgsmässoafton (walpurgis), midsommarafton (avond), etc.

Verraders!

Mårtensafton wordt ook wel Mårtensgås, St Maartens’ Gans genoemd. Hoe die gans verbonden is met St. Maarten is een stuk geschiedenis. Maarten werd geboren in het jaar 316 in de Romeinse provincie Pannonia, een streek die heden ten dage in Hongarije ligt. Maarten moest van zijn vader, die officier was in het Romeinse leger, het leger in. Toen hij een bedelaar ontmoette gaf Maarten hem de helft van zijn mantel omdat hij als arme soldaat zelf ook geen geld had. Maarten verrichte meer goede daden en de bewoners van Tours wilden hem graag tot bisschop wijden. Maarten wilde dat niet en verstopte zich in een hok met ganzen. De ganzen begonnen echter zo hard te gakken dat Maarten ontdekt werd en alsnog tot bisschop gewijd. Omdat de ganzen Maarten verraden hadden worden ze in delen van Zweden en sommige andere landen als straf gegeten.

Een typisch Mårtensgås diner ziet er als volgt uit:

  • Svartsoppa; een soep van bouillon en ganzenbloed op smaak gebracht met siroop, wijn, azijn, kruidnagel, gember en peper. De soep wordt bij voorkeur geserveerd met partjes appel of pruimen en worst van ganzenlever.
  • Gebraden gans
  • Appeltaart

Voor de liefhebbers: op internet en ook de website van de ICA zijn recepten voor svartsoppa, gans en appeltaart te vinden. Er zijn ook varianten zonder ganzenbloed waarbij bouillon getrokken wordt van gans. Het menu is rond 1850 bedacht door de eigenaar van het restaurant Piperska muren in Stockholm.

Op een Zweedse kalender staat bij 10 november dat het de naamdag is van Martin en Martina, dit is niet de naamdag van St. Maarten, maar de geboortedag van Maarten Luther (Martin Luther), de theoloog en reformator. Bij 11 november staat St. Maarten, Mårten. Toevallig is het in Zweden morgen ook nog eens vaderdag, Fars dag. Vaderdag in Zweden valt altijd op de tweede zondag in November.

Om het helemaal compleet te maken: het tekstje “24 e tref.” verwijst naar de “trefaldighets dag”, drievuldigheidsdag. Dit is de eerste zondag na pinksteren, morgen is het de 24ste trefaldigheits dag”. En zo staat er op een Zweedse kalender wat meer dan alleen de dagen van de week.

St. Maarten en de bedelaar – El Greco

 

 

Lördagsmys: Alla helgons dag

Vandaag is het 3 november en is het allerheiligen of zoals ze in Zweden zeggen “Alla helgons dag”. Vroeger viel deze feestdag net zoals in de meeste landen op 1 november, maar door wat schuiven met feestdagen is deze dag verplaatst.

Het geschuif met deze dag is in 1953 gebeurd. Vroeger viel allerheiligen op 1 november en heette ook “Alla helgons dag”. In de kerk werd dit op de eerste zondag in november gevierd. Wat natuurlijk niet altijd 1 november was.  In 1953 werd besloten om “alla helgons dag” te vieren op de zaterdag tussen 31 oktober en 6 november. De zaterdag was toen nog een gewone dag en nu had iedereen er een feestdag bij.

Op onze kalender staan beide dagen. Als een dag rood is, is dat een feestdag. Voor de zekerheid staat bij zondag: “Zondag na allerheiligen”.

Om voor een buitenstaander de verwarring compleet te maken, wordt 1 november aangeduid als “allhelgonadagen” en de allerheiligen als “alla helgons dag”.  Waarbij opgemerkt moet worden dat “allhelgonadagen” en “alla helgons dag” allebei allerheiligen betekenen. Overigens wordt het weekend waarin “alla helgons dag” valt aangeduid met “Allhelgonahelgen”, het allerheiligenweekend.

We merken dat het een dag is om even stil te staan bij de overledenen en zien dat op het kerkhof naast ons huis op vrijwel alle graven een kaarsje brand. Als we ‘s nachts uit ons slaapkamerraam kijken zijn al die kaarsjes een mooi gezicht en aan de hoeveelheid kaarsjes te zien wordt er aan iedereen even gedacht.

Als we in Zweden zijn plaatsen we meestal een kaars op de standaard bij de minneslund.

De beurs is gesloten, de winkel is open!

Na 2 drukke dagen op Scandinavië-XL hebben we vandaag onze stand afgebroken en verkopen we geen reizen en reisgidsen meer. Maar de webshop is geopend: vanaf nu is onze reisgids “Dalarna, rondom het Siljan” naast al onze andere gidsen te koop in onze webshop. Iemand die de reisgids gisteren gekocht had meldde al: Vanmorgen al heerlijk zitten lezen in jullie boek van Dalarna….. En natuurlijk zijn onze reizen naar Värmland te boeken via de website van Hem62 Travel waarbij we samenwerken met kleinschalige ondernemers in de regio en maatwerk leveren voor iedere klant.

Het waren 2 enorm leuke dagen op Scandinavië-XL: we hebben reisgidsen verkocht, gesprekken gevoerd over onze vakanties naar Värmland en alles wat er mogelijk is, nieuwe contacten opgedaan voor onze toekomstige plannen, lezers van onze blog ontmoet en nog veel meer. Gisteravond waren we “op” en vroegen ons of we vandaag nog wel een stem zouden hebben. Gelukkig is dat allemaal goed gegaan. Eenmaal thuis hebben we een beetje opgeruimd en gaan de voeten omhoog op de bank. Het was vermoeiend maar heel erg leuk. Als je ons zou vragen, kom je morgen weer? zouden we volmondig “JA!!!” zeggen. Dit is voor ons het allerleukste werk dat er bestaat.

Alle bezoekers, collega standhouders en organisatie bedankt voor deze geweldige beurs!

Lördagsmys: Beleef het beste van het Noorden

Vandaag verschijnt er een andere Lördagsmys. Dit weekend staan we namelijk op Scandinavië-XL in Hoevelaken. Daar waar ik op vrijdag begin te schrijven en we op zaterdagochtend bij de koffie de laatste dingen corrigeren zit dat er niet in.

Gistermiddag zijn we al naar Euretco Expo in Hoevelaken gegaan om op te bouwen. De auto zat vol tjokvol, een opvouwbare bolderwagen, banner, flyers, boeken, bakken, elandgewei, houten eland, folderstandaard, kleden etc. En dan heb je nog de dingen die je niet op de stand ziet maar op de achtergrond wel nodig zijn, schaar, tape, touw, lint, klemmen etc.

We waren niet de enigen die aan het opbouwen waren. Er was al veel bedrijvigheid rond de expo: busjes en auto’s werden geparkeerd en met karretjes werd van alles en nog wat naar binnen gereden. Het is leuk om te zien hoe zo’n beurs opgebouwd wordt. Iedereen doet zijn best om alles een mooie plek te geven.

Alles krijgt een plekje

Ook wij waren druk in de weer. We stalden alles uit op onze tafels en vervolgens werd alles heen en weer geschoven voordat het op zijn plek stond. Daarna keken we we van een afstandje naar het geheel en werden sommige dingen toch weer verplaatst. Dit ritueel herhaalde zich een aantal keren totdat we tevreden waren. Ik weet zeker dat we vandaag dit ritueel nog een paar keer herhalen en de nodige dingen een centimeter naar rechts of links gaan schuiven.

Als om tien uur de deuren open gaan voor het publiek staat echt alles goed. Op dat moment verandert ook de sfeer op de beurs. In plaats van druk zijn met de eigen spullen is er aandacht voor de bezoekers.

Dus geen rustige mysiga zaterdagochtend voor ons maar gewoon aan het werk. We mogen twee dagen lang met veel plezier en enthousiasme op onze stand staan. Op onze stand vind je alles over Hem62 Travel en onze aanbod aan reizen naar Zweden. En natuurlijk presenteren we onze allernieuwste reisgids: Dalarna, rondom het Siljan! Als je over de beurs loopt kom je ons vanzelf tegen, mocht dat niet zo zijn, ons standnummer is B05.

Bij deze de uitnodiging om een bezoek te brengen aan het mysigaste evenement voor dit weekend: Een heel weekend lang kun je genieten van het beste dat het noorden te bieden heeft op Scandinavië-XL.

Scandinavië-XL

Euretco Expo Hoevelaken
Koninginneweg 1
3871 JZ Hoevelaken

zaterdag 27 oktober 2018 10-17 uur
zondag 28 oktober 2018 10-17 uur
Dagkaart € 7,50
TWEEdagenkaart € 12,-
t/m 12 jr gratis