Lördagsmys: Landschappen

Vroeger was Zweden ingedeeld in landskap, landschappen. Een landschap had een hoge mate van zelfstandigheid met eigen bestuur en wetten. De bewoners identificeerden zich met het landschap waar ze woonden, hadden een gemeenschappelijk dialect en eigen tradities. Zweden kent 25 van dit soort landschappen die weer verdeeld zijn in drie delen: Norrland, Svealand en Götaland. Deze driedeling heeft verder geen betekenis en wordt voornamelijk gebruikt bij de weersvoorspellingen.

In 1634 heeft er een hervorming plaatsgevonden en werd Zweden ingedeeld in län, een soort provincies. Hiermee verdween de oude indeling van landschappen, hoewel de grenzen van de län grotendeels samenvielen met de grenzen van de oude landschappen. Sommige landschappen zijn echter verdwenen of hebben een andere naam gekregen. Ook het aantal län is in de loop der jaren veranderd, sommigen zijn samengevoegd met anderen of juist weer gesplitst. Tegenwoordig kent Zweden 21 län.

Links de indeling in Landskap rechts de indeling in Län.

Ondanks de indeling in län worden de landskap gelukkig nog vaak in kaarten ingetekend en gebruikt. Anders zouden bekende delen van Zweden compleet van de kaart geveegd zijn. In de indeling in län, zouden bijvoorbeeld Småland, Bohuslän, Dalsland, Gästrikland, Öland, en Lappland niet meer bestaan. Stel je voor IKEA zou de speelplek Småland plotseling “Kronobergs län” gaan noemen.

Op scholen wordt nog lesgegeven met de indeling in landschappen en ook het toerisme gebruikt deze indeling (bijvoorbeeld schrijvers van reisgidsen). Landschappen hebben van oudsher een eigen dialect, geschiedenis en cultuur en veel Zweden voelen zich verbonden met het landschap waarin in ze wonen. Een landschap heeft  een eigen wapen, een landschapsdier en een landschapsbloem. Zo staat op het wapen van Värmland een arend, is het dier de wolf en de bloem de zevenster. Verder zijn de landschappen nog onderdeel van de titels van de koninklijke familie en zijn prins Carl Philip en prinses Sofia hertog en hertogin van Värmland.

En zeg nu zelf, landskap klinkt toch veel mooier dan län?