Lördagsmys

Vanaf nu schrijven we iedere zaterdag een blog onder de noemer “Lördagsmys” over een onderwerp dat iets met Zweden te maken heeft. Het werkwoord “mysa” is niet goed te vertalen, “gezellig” is het naar ons idee net niet. Het Engelse “cosy” komt een beetje in de buurt. Vrij vertaald is “mysa” iets leuks, plezierigs of gezelligs doen. Onze blog houden we “mysig”, het wordt geen diepgravend achtergrond artikel maar gewoon iets leuks over Zweden. De blog kan over een weetje gaan, een verhaal dat hoort bij een van onze foto’s of een onderwerp wat onze blog nog niet gehaald heeft. Mocht je een suggestie hebben dan mag je dat ook laten weten (we beloven niets). Over hoe en wanneer er in gemyst moet worden is in Zweden regelmatig onderwerp van discussie en onderzoek. Voor het schrijven van een blog hebben we voor de zaterdag gekozen. We hebben geen idee of het schrijven van een blog bij “mysen” hoort, we vinden het gewoon leuk om te doen.

De fredagsmys, op vrijdagavond dus, is het begin van het weekend. De fredagsmys is in 1990 ontstaan toen een chipsfabrikant mensen aanmoedigde om op vrijdagavond te ontspannen en hun chips te eten. De geschiedenis om op vrijdag- of zaterdagavond samen te zijn gaat echter verder terug. Vroeger was de zondag de enige vrije dag in de week en had men ook de zondagsrust. Met het afschaffen van onderwijs op zaterdag en de komst van de 40-urige werkweek en dus het vrije weekend, is de rust verschoven naar de vrijdag en de zaterdag. Het werd toen ook gebruikelijk om op die dagen de maaltijd gezamenlijk voor de tv te nuttigen.

Alles voor taco’s bij elkaar.

Het traditionele gerecht op vrijdag is taco. In de jaren 80 van de vorige eeuw begonnen bedrijven texmex producten te importeren en verschenen de producten in de supermarkt. In het begin sloegen de producten niet aan, ook omdat de consumenten niet goed wisten hoe ze ze moesten gebruiken. Dit veranderde toen in de zomer van 1988 de directeur van Nordfalks (nu Santa Maria) uitgenodigd werd voor een diner. Op het menu stonden taco’s en hij zag dat alle genodigden hiervan smulden. Hij zag hier een kans: pittige kruiden, groenten, sausjes en zelf je eigen taco klaar maken. Hij introduceerde dit in Zweden en na een tijdje werd het een succes. Het werd dé maaltijd voor de vrijdagavond. In vrijwel iedere supermarkt in Zweden vind je daarom een groot rek waar alle ingrediënten voor het maken van taco’s bij elkaar staan.

Om het weekend compleet te maken hebben de Zweden dan ook nog hun “lördagsgodis” oftewel “zaterdagsnoep”. Dit begrip is ontstaan toen in de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw ouders en opvoedkundigen besloten dat kinderen alleen mochten snoepen op zaterdag. Door niet de hele week te snoepen wilden ze aan tandzorg en preventie van cariës doen.

Een snoepwinkel van ongekende omvang.

Los snoepgoed verscheen steeds meer in de winkels en sinds het in 1985 is toegestaan om zelf je snoep te scheppen heeft het een grote vlucht genomen. In iedere supermarkt vind je daarom ook een groot rek met schepsnoep en in grote winkelcentra vind je snoepwinkels van ongekende omvang. Op vrijdag en zaterdag zie je vaak gezinnen met kinderen een voorraad snoep inslaan waarvan ik me dan weer afvraag of ze in het weekend, en de rest van de week, nog iets anders eten. In ieder geval zullen ook het nodige snoep eten bij het lördagsmysen.

De Denen hebben hun “hygge” maar ik denk toch dat Zweden het met hun “mys” beter georganiseerd hebben door het onderdeel te maken van hun dagelijkse leven en aan fredagsmys en lördagsmys te doen of welke dag dan ook te “mysen”.